الشيخ البهائي العاملي (مترجم: على بن طيفور بسطامى)
164
منهاج النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح (فارسى)
يعنى رقيب و نگاهبانست مر جميع اشيا را . مترجم گويد : « در كتاب « عدّة الدّاعى » مذكورست كه : « مهيمن » به معنى شاهد است كما في قوله تعالى : مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ « 1 » اى شهيدا عليه ، و اللَّه المهيمن يعنى اللَّه تعالى گواه است بر خلق خود بر آنچه از ايشان صادر مىشود از قول و فعل زيرا كه هيچ چيز بر او پوشيده و پنهان نيست كما في قوله تعالى : وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ « 2 » . بر او علم يك ذرّه پوشيده نيست * كه پيدا و پنهان به نزدش يكى است و بعضى گفتهاند كه : « مهيمن » به معنى امين است . و بعضى گفتهاند كه : رقيب بر شىء و حافظ آنست ، چنانچه در كتاب مذكور است . و بعضى ديگر گفتهاند كه : اسمى است از اسماء اللَّه تعالى - و اللَّه أعلم بحقيقة الأشياء » . « الْعَزِيزُ » يعنى كسى كه هيچ چيز او را معادل و مماثل نشود ، يا شخصى كه بر همهء اشخاص غالب بوده باشد و او مغلوب كسى نباشد . و منه قوله تعالى : وَ عَزَّنِي فِي الْخِطابِ « 3 » اى غلبنى . « الْجَبَّارُ » يعنى كسى كه جبر و قهر مىكند خلق را بر بعض امور كه ايشان را در آن امور اختيار و اقتدار نيست و بر تغيير آن قادر نيستند . يا آنكه مراد به « جبّار » آن باشد كه جبر مىكند مر بندگان را ، و به اصلاح مىآورد حال ايشان را به نوعى كه صلاح ايشان در آنست اگر چه ايشان ندانند و راضى به آن نباشند . « الْمُتَكَبِّرُ » يعنى صاحب كبريا از حاجت و نقص ، كنايه از آنكه بزرگتر از آنست كه او را حاجتى بوده باشد ، يا دست نقصى به دامن كبرياى او برسد . « الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ » بعضى را گمان است كه اسماء ثلاثهء مباركه
--> ( 1 ) سورهء مائده : 5 - آيهء 48 . ( 2 ) سورهء يونس : 10 - آيه 61 ، و در نسخهها اشتباها « لا يغيب عنه » آمده است . ( 3 ) سورهء ص : 38 - آيه 23 .