را از او دفع دهيد و الّا شما را بر دفع او كفايت مىدهم . » و از آن حضرت است - صلى الله عليه و آله و سلم : « عجبا لأمر المؤمن ان امره كله له خير و ليس ذلك لاحد الا للمؤمن ان اصابته سرّاء شكر فكان خيرا له و ان اصابته ضرّاء صبر فكان خيرا له . » « 1 » : « در امر مؤمن ، جاى عجب است . به درستى كه تمام امرش براى او خير و فايده است و چنين صرفه جز براى مؤمن نيست كه اگر نعمتى به او رسد ، سپاس مىگزارد ، و براى او خير است . و اگر سختى و بليتى او را دچار شود ، صبر مىآورد پس براى او خير است . » مترجم گويد كه بايد به شخص شريف مؤمن عرض كرد كه تو گرو بردى ، اگر جفت و اگر طاق آيد . و از آن حضرت است - صلى الله عليه و آله و سلم - : « الا اعجبكم ان المؤمن اذا اصاب خيرا حمدا لله شكرا و اذا اصابته مصيبة حمد الله صبرا فالمؤمن يوجر في كل شيء حتى اللقمة يرفعها الى فيه » و في حديث آخر « حتى اللقمة يرفعها الى فيه و في حديث فم . » « 2 » : « آيا به عجب نياورم شما را ؟ به درستى كه مؤمن هر گاه چيزى را دريابد ، شكر مىگزارد و خداى را سپاس مىدارد و اگر مصيبتى او را درك نمايد ، خداى را مىستايد و صبر مىنمايد . پس مؤمن صرفه و اجر مىبرد حتى با لقمه‌اى كه به سوى دهان خود بر دارد » . و در حديث ديگر است حتى از لقمه‌اى كه به سوى دهانى برد و خورد و بخوراند . مترجم گويد : همانا حكيم از روى اين حديث گفته است نيكبخت است آن كه خورد و كشت و بدبخت است آن كه مرد و هشت . و از آن حضرت است - صلى الله عليه و آله - « الصبر خير مركب ما رزق الله عبدا خيرا له و اوسع من الصبر » « 3 » : « صبر بهتر مركبى است و روزى نفرموده است خداى تعالى بنده را مباركتر و فراخ كام‌تر از آن كه او را به سر منزل كرامت رساند . مترجم گويد : هم آن حضرت - صلى الله عليه و آله - مىفرمايد : « الخيل معقود بنواصيه الخير » و اين است كه صبر را مركب فرموده است .

--> ( 1 ) مسند احمد بن حنبل 4 : 332 ؛ صحيح مسلم 4 : 2295 ؛ الترغيب و الترهيب 4 : 278 . ( 2 ) مسند احمد بن حنبل 1 : 182 و 177 و 173 ؛ الجامع الصغير 2 : 148 با تفاوت در الفاظ آورده است . ( 3 ) مسند احمد بن حنبل 3 : 47 ؛ سنن الترمذى 3 : 252 ؛ المستدرك 2 : 414 ؛ الجامع الصغير 2 : 496 .