الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)

279

إرشاد القلوب (فارسى)

با يتيمان هم بازى شدند و خانه‌هائى كه با هزاران زحمت بنا نموديد و ساختيد دشمنانتان در آنها مسكن گرفتند ، اين بود خبرهاى ما ، خبرهاى شما چيست ؟ گوينده‌اى گفت : پاره و پوسيده شد كفنهاى ما و پراكنده گرديد موهاى ما ، و قطعه قطعه شد پوست بدنهاى ما ، و حدقهء چشمهاى ما بر صورتمان افتاد ، و شكل و هيكل ما به صورت زشت و زننده‌اى در آمده ، و آنچه را كه ( در زنده بودمان ) پيش فرستاده بوديم نتيجه آن را يافتيم و آنچه را كه انفاق كرديم بهره برديم و آنچه را كه ( به ارث ) واگذارديم ضرر و زيان آن را ديديم ، و همگى ما گرو اعمال خود هستيم و اميد بغفران و عفو و كرم و امتنان الهى داريم . باب پنجاه و سوم در عقل و چگونگى خلقت و آثار آن مرويست از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه ميفرمود : خداى تعالى خلق فرموده عقل را از نور مخزون و مكنونى كه گذشته بود در علم خودش ، كه بر آن اطلاع پيدا ننموده هيچ پيغمبر مرسلى و نه ملك مقرّبى ، و قرار داد علم را نفس او ، و فهم را روح او ، و زهد را سر او ، و حيا را چشم او ، و حكمت را زبان او ، و رأفت را دهان او ، و ترحم را قلب او ، و او را قوت داد بده صفت ، يقين ، ايمان ، راستگوئى ، سكينت و وقار ، رفق و مدارا ، تقوى ، اخلاص ، قناعت ، تسليم و رضا ، شكر ، سپس به او فرمود : پيش بيا ؟ پيش آمد ، و فرمود : عقب برو ؟ عقب رفت ، و فرمود سخن بگو ؟ گفت الحمد للَّه الذى ليس له ضد و لا مثل و لا شبيه و لا كفو و لا عديل الذى كل شىء لعظمته خاضع ذليل