الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)
108
إرشاد القلوب (فارسى)
نافرمانى خدا ) صبر پيشه كرديد تا عاقبت نيكو يافتيد « 1 » . و صبر بر سه قسم است ، صبر بر مشقت عبادت ، صبر كردن از معصيت و صبر نمودن هنگام بلا و مصيبت . و فرمود : ( حضرت امير المؤمنين ) عليه السّلام صبر همانند شتر رام و راهوار است كه صاحب خود را به زمين نميزند ، و صبر كردن در مصيبات خود يكنوع مصيبتى است بر دشمنان و سرزنشكنندگان . و شكى نيست كه صابر بر بلا صاحب اجر و مقام ميگردد و دشمنانش مخذول و منكوب ميشوند ، و سالم ميماند از ضرر و زيان جزع و فزع كه پاره كردن لباس و يا صدمه زدن ببدنست ، زيرا هر كه صبر نكرد در بلا و جزع و بىتابى كرد بسه آفت گرفتار مىشود ، و آن ضايع شدن اجر و شماتت دشمنان ، و ضرر بنفس وارد كردنست . و سزاوار است براى عاقل اينكه مصيبات براى او پند و موعظه باشد پس اگر مثلا ضررى بمالش وارد آمد چنان حساب كند اگر به بدن او وارد ميشد چه ميكرد ، پس الحال كه بدنش سالم است حمد و ثناى الهى را بجا آورد ، و ديگر آنكه ملاحظه كند احوال كسانى را كه ببلاى عظيمتر از بلاى او گرفتار شدند و مصيبت شديدتر بايشان رويداده پس شكر الهى را بجا آوردند . و نيز هميشه خود را آمادهء بلاهاى بزرگ كند تا اگر كمى از بلا به او رسد آن را نعمت داند و بتواند بر آن شكر كند . و لازم است بر بنده كه در مصائب و بلايا و فقر و فاقه و تنگى معاش نگاه به آن كسانى كند كه بلا و مصيبت و فقرشان از او بيشتر است ، و هم در اعمال خير خود نظر نمايد به آن كسانى كه اعمال خيرشان بيشتر است
--> ( 1 ) . صبر عبارت است از ثبات و اطمينان نفس ، و مضطرب و پريشان نگشتن آن در بلايا و مصائب و شدائد است .