ابن عباس گفت : من خوارى طلب را كشيدم تا به عزّت استادى رسيدم . و حكيمى گفت : هر كس رنج ساعتى از طلب را بر خود هموار نسازد در خوارى نادانى ابد الدهر بماند و از پيامبر ( ص ) روايت شد : چاپلوسى از اخلاق مؤمن نيست مگر در طلب دانش . فصل [ [ 3 ] علم مفيد ] امام صادق عليه السلام فرمود : دانش مردمان را در چهار خصلت يافتم ( 20 ) : اول آنكه پروردگارت را بشناسى ، دوم : آنكه كار خدا را با خود بدانى ، سوم : آنكه بدانى خدا از تو چه مىخواهد و چهارم : آنكه بدانى چه چيز تو را از دينت بيرون مىكند . و از امام صادق عليه السلام آمده است كه آن حضرت فرمود : خداى تعالى پيامبرى را نفرستاد جز آنكه سه پيمان از او گرفت : اقرار به بندگى و خلع شريك از خدا و اينكه حق تبارك تعالى آنچه را بخواهد محو مىكند و آنچه را كه بخواهد اثبات مىكند . فصل [ [ 4 ] كار و كسب مسلمان براى چيست ؟ ] وقتى كه نفاست اين دو گوهر ( علم و عمل ) را دانستى بدان كه غير اين دو گوهر باطلند و خيرى در آنها نيست و بيهوده‌اند و ثمره‌اى بر آنها مترتب نيست ، زيرا غير اين دو يا امورى هستند كه چاره‌اى از انجام آن نيست نظير غذا كه ضرورت انسانى است و يا امورى كه زايد بر ضرورتند . پس دو قسم شد قسم اوّل : قوت و غذا و طلب غذا ناپسند نيست ، بلكه طلب رزق از عبادت است . رسول خدا ( ص ) فرمود : زحمتكش براى عيال مثل مجاهد در راه خداست . و امير المؤمنين عليه السلام فرمود : تجارت كنيد خدا به شما بركت مىدهد ، زيرا از رسول خدا ( ص ) شنيدم مىفرمود : روزى ده قسمت است نه قسمت آن در تجارت است و يك قسمت در غير آن است . و امام صادق عليه السلام فرمود : گناه مرد همين بس كه عايله‌اش را بدون خرجى مىگذارد . پيامبر ( ص ) فرمود : ملعون است ملعون است كسى كه عايله‌اش را بدون خرجى بگذارد و بنا بر اين بايد مراعات چند چيز شود . اوّل : بايد طلب روزى حلال و ترك حرام بلكه ترك مال شبهه‌ناك كرد ، زيرا اقدام بر مال مشتبه انسان را در حرام مىافكند . رسول خدا ( ص ) فرمود : كسى كه برايش تفاوت نمىكند كه از كجا كسب كند ، براى خداى تعالى هم تفاوت نمىكند كه از كجا او را داخل در آتش جهنم كند . دوم : به آنچه كه او را كفايت مىكند قناعت نمايد اگر صنعت‌كارى است كه در طول روز يك