ابن فهد الحلي (مترجم: نائيجى نورى)
30
عدة الداعي ونجاح الساعي (آداب راز ونياز به درگاه بى نياز) (فارسى)
مرد عجمى از امت من با زبان عجمى قرآن مىخواند ولى ملايكه به صورت عربى آن را بالا مىبرند . علاوه آنكه ما در دعاهاى اهل بيت عليهم السّلام الفاظى را مىيابيم كه معانىشان را نمىدانيم . و آن الفاظ فراوان است از آن جمله اسمها و قسمها و اغراض و حاجات و فوايد و خواستههايى در آن دعاها آمده است ، كه ما خدا را به آن اسما قسم مىدهيم ، و از او آن اشيا را مىخواهيم ، در حالى كه هيچ كدام از آنها را نمىدانيم ، و هيچ كس نگفت : اين چنين دعا در صورتى كه معرب ( و صحيح و رسا ) نباشد مردود است . علاوه آنكه بىسواد ، معانى الفاظ ناصحيح را ، كه آشنا به تفسير آن است ، بهتر از اديب نحوى مىداند ، كه دعاهاى عربى را مىخواند ، و با تفسير و لغات آن آشنايى ندارد ، بلكه تنها اعراب آن را مىداند ، پس خداوند به اندازهء قصد و نيت ثواب مىدهد ، چون كه پيامبر ( ص ) فرمود : « الاعمال بالنيّات » : ( جزاى ) اعمال به خاطر نيتهاى آن است و فرمود : نيّة المؤمن خير من عمله : نيت مؤمن بهتر از عملش است . و اين روايت صريح در اين باب است ، زيرا پاداش بر نيت تعلق گرفته است پس دعاكننده از آن منفعت برده است و اگر جزا بر عمل ظاهرى ( لفظ ناصحيح ) باشد دعاكننده هلاك شده است . دليل ديگر قول پيامبر ص است : كه فرمود : سين بلال در نزد خدا شين است . ( توضيح آنكه بلال در اذان اشهد ان لا إله الّا اللَّه را اسهد مىگفت ) . مردى خدمت امير المؤمنين - عليه السلام - رسيد ، عرضه داشت : اى امير المؤمنين بلال امروز با فلانى گفتگو و مناظره مىكرد ، و با الفاظ ناصحيح مطالبش را بيان مىكرد ، و فلانى درست سخن مىگفت و از گفتار بلال مىخنديد . امير المؤمنين عليه السلام فرمود : اى بندهء خدا صحّت كلام و درستى سخن ، براى درستى اعمال و تهذيب آن است ، صحت كلام فلانى و درستى سخنش در صورتى كه اعمالش نادرست و قبيح باشد ، براى او چه نفعى دارد ؟ و نادرستى الفاظ بلال ، در صورتى كه كارهايش به نحو احسن درست و پاكيزه باشد چه ضررى به حال بلال دارد ، پس از اين حديث ثابت شد كه نادرستى گاهى نادرستى عمل است چنان كه الفاظ هم نادرست مىشود ، بنا بر اين ضرر به دليل نادرستى در عمل دامنگير او مىشود ، نه به خاطر آنكه الفاظش نادرست است . و مراد از روايت دوم نادرستى در ( نقل ) احكام است و اين معنا مثل گفتار پيامبر ( ص ) است كه فرمود : خدا رحمت كند كسى را كه گفتار من را بشنود و آن را بفهمد و همانطور كه آن را شنيده ، به ديگران برساند ، زيرا چه بسا كسى كه ( لفظ ) دانشى را حمل مىكند ، ولى داناى به آن نيست . و همين معنا مضمون گفتار امام صادق عليه السلام است كه فرمود : وقتى از ما روايت كرديد پس