ابن فهد الحلي (مترجم: نائيجى نورى)

27

عدة الداعي ونجاح الساعي (آداب راز ونياز به درگاه بى نياز) (فارسى)

خداى تعالى آن را قبول نمىكند بنا بر آنچه كه در بعضى از اخبار آمده است . [ معناى دعاى صحيح چيست ؟ ] اشكال : از امام ابى جعفر جواد عليه السلام روايت شده كه فرمود : اگر دو نفر در حسب و تديّن با همديگر برابر باشند ، اما يكى در ادبيات بالاتر باشد در نزد خدا بهتر از ديگرى است راوى گفت : خدمت امام عرضه داشتم : فدايت شوم برترى ( اديب ) را در نزد مردم در مجالس و محافلشان فهميدم اما فضيلت او در نزد خدا براى چيست ؟ امام عليه السلام جواب فرمود : برترى او در نزد خدا به خاطر قرائت قرآن به همان نحوه كه نازل شده و به خاطر دعاى غير مغلوط است ، زيرا دعاى مغلوط ، به طرف خداى عز و جل ، صعود نمىكند . شبيه اين گفتار سخن امام صادق عليه السلام است كه فرمود : ما مردمى فصيح و زبان آوريم ، وقتى سخن ما را نقل مىكنيد ، آنها را درست نقل ( و آشكار ) كنيد . بنا بر اين اگر مقصود از اين دو حديث معناى ظاهرشان است ، اشكال اين است كه ما در بسيارى موارد دعاهاى مغلوط را مستجاب مىبينيم ، و فراوان مردم صالح و با ورع و كسانى كه دعاى ايشان در مظان استجابت است را مشاهده مىكنيم كه از نحو چيزى نمىدانند . و نيز اگر دعاى شخص مسموع نشود فايده‌اى در دعا نيست ، بنا بر اين مامور به دعا هم نيست ، زيرا شخص غير اديب دعايش بىفايده است ، و امر به دعا هم تنها متوجه اديبان ما هر نحوى مىگردد ، بلكه چه بسا اديبان نحوى نيز در بعضى از ادعيه دچار اشتباه مىشوند ، زيرا درست دعا كردن نيازمند به آوردن اضمار و تقدير و حذف است ، و شخصى كه با خشوع و توجه به خدا مشغول دعاست به وجوه ادبيات و قوانين آن توجهى ندارد ، در صورتى كه اين سخنان نادرست و خلاف مشاهدات است ، و خلاف آنچه كه از سخنان معصومين عليهم السلام و سفارشات ايشان مىدانيم مىباشد ، زيرا ايشان مردم را به همه چيزهايى كه مصالح عباد در آن است راهنمايى كردند . از جمله بسيارى از آداب دعا و شرايط آن را بيان كردند كه در اين كتاب با آنها آشنا خواهى شد ، ولى در بيانات ايشان از اعراب و صحيح خواندن خبرى نيست و نه از شناخت علم ادب و نحو . وقتى معناى صحيح اين دو روايت اين وجوه مذكوره نباشد ، پس معناى اين روايات چيست ؟ [ جواب ] پس بدان كه - خداى تو را تاييد كند - چون واقعيت بر خلاف ظاهر اين