5 - اوَّلُ مَا خَلَقَ اللّهُ رُوحِى « 1 » . وجود مبارك رسول خدا صلى الله عليه و آله به دليل آثار بىنظيرى كه از حضرتش ظهور كرده و كرامات شگفتى كه از باطن شريفش بروز نموده و حقايقى كه از قلب عرشى و ملكوتىاش آشكار گشته است ، مصداق اتمّ و اكملِ نور و قلم و عقل است ؛ به همين خاطر در دو روايت ديگر ، نخستين مخلوق را نور و روح خود معرفى مىنمايد و در يك كلمه بايد گفت : اين چهار عنوان گرچه با الفاظ و كلمات مختلف بيان شده است ولى حقيقت هر چهار عنوان يكى است و آن شخص شخيص محمّد صلى الله عليه و آله است . اين نكتهء بسيار مهم را بدون تعصب بلكه بر پايهء تعقل و با تكيهء بر آيات و روايات مورد بحث قرار مىدهيم : نور حكما در تعريف نور گفته‌اند : نور ، حقيقتى است كه براى خود آشكار و آشكار كنندهء غير خود است . قرآن از وجود مقدس پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله تعبير به « سراج منير » يعنى : چراغ فروزان مىكند : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً * وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنِيراً » « 2 » .

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 54 / 309 ، تكملة . ( 2 ) - احزاب ( 33 ) : 45 - 46 . مرحوم علامهء مجلسى در بحار الأنوار : 31 / 308 ، باب 11 ، در تفسير اين آيه شريفه مىفرمايد : [ « وَ سِراجاً مُنِيراً » يهتدى بك فى الدين كما يهتدى بالسراج والمنير الذى يصدر النور من جهته اما بفعله و اما لأنه سبب له فالقمر منير والسراج منير بهذا المعنى ] . و در بحار الأنوار : 86 ، 236 ، در توضيح يك خطبه از اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد : [ « وَ سِراجاً مُنِيراً » يستضاء به من ظلمات الجهالة ويقتبس من نوره أنوار البصائر .