شيخ حسين انصاريان
118
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
چه نيكوست همهء ما خود را براساس معارف الهيّه تبديل به منبع خير و كرامت كنيم و در بين جامعه به عنوان انسانى مشكلگشا و طبيبى شفابخش و گرهگشايى عاشق جلوه كنيم كه پشيمانى بعد از فساد سودى ندارد و غم روز فقر و ندارى را پايان نيست . نظر ملّا صدرا در صلاح و فساد انسان اين حكيم بزرگ در كتاب با ارزش « مفاتيح الغيب » مىگويد : انسان از ميان تمامى موجودات اختصاص به يك ويژگى خاص دارد كه آن قدرت سيرش در حالات مختلف و گرديدنش به گونههاى گوناگون و صورت پذيريش به تمام صورتها و خوها است ، برعكس ديگر موجودات ؛ زيرا موجودات ديگر هر يك را به اندازهاى و مرزى معين و مرتبه و مقامى مخصوص فرا گرفته است و هركس به حال انسان از نخستين مراحل پديد آمدنش ، تا همين جايى كه مردمان در آن مقام دارند توجه نمايد ، مىيابد كه انتقالات و دگرگونىهاى بسيارى داشته است . نخست آن كه مدّت زمانى بر او گذشت كه چيز قابل ذكرى نبود و آن پستترين حالات و پايينترين مراتب است ؛ زيرا پستتر از نبودن و عدم چيزى نيست و اين مرتبهء هيولايى بودن اوست كه قوهء خالص و پوشيدگى محض او بوده است ، سپس كمى از اين مقام فراتر رفته و نخستين صورتى كه بر او پوشيده شده و عريانى او را مىپوشاند ، صورت مقدارى و بعد از آن صورت عنصرى ، سپس صورت جمادى است كه همان صورت منى و نطفگى بوده كه از جهت سستى و ضعف پستترين خلق خداست ، سپس به سوى نباتى و بعد از آن حيوانى بالا مىرود ، به آن خداوند در آيات متعددى اشاره كرده و مىفرمايد : او را شنوا و بينا گردانيديم و آن نخستين