[ ثُمَّ جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ ] « 1 » . سپس شما را بعد از آنان در زمين جانشين قرار داديم . تناول كند ، بلكه مقوى او گردد ، چه قوّت برداشتن امانت بدان غذاى توان يافت . و چنان كه آنجا آن طفل ، شير از پستان مادر خورد و يا از پستان دايهء خود ، پرورش به واسطهء ايشان يابد و الا هلاك گردد ، اينجا طفل روح شير طريقت و حقيقت از سر پستان مادر نبوّت تواند خورد و يا پرورش از دايهء ولايت كه قائم مقام اوست تواند گرفت و الّا هلاك شود . آنچه گفتيم طفل چون به مهد قالب تواند پيوست ، تمام اين تمامى آن است كه به وقت حاصل آيد كه وقت ظهور آثار عقل است و روح از حينى كه به وقت تصرف حق در شكم مادر به طفل مىپيوندد ، تا به وقت طفلى ، آن نسبت دارد كه طفل را وقت ولادت بعضى اعضا بيرون آمده باشد و بعضى نيامده ، تا آن كه اعضا طفل تمام از مشيمه بيرون آيد و به دست قابله رسد ؛ زيرا كه روح را تعلق با قالب به تدريج پديد مىآيد ، تا قالب در رحم باشد تعلّق روح با او به حيات بود كه حركت نتيجهء آن است و تعلق او با حواس هنوز تمام پديد نيامده است كه بدين چشم بيند و بدين گوش شنود ، چون از رحم بيرون آيد ، تعلق او با حواس تمام پديد مىآيد ، اما با قواى بشرى به تدريج پديد مىآيد . همچنين به هر موضع از قالب كه محل صفتى از صفات انسانيت است ، تعلق تمام نگيرد الا بعد از كماليت آن محل ، چنان كه حرص و غضب و شهوت و ديگر صفات هر يك در موضع و محل معين است ، تا آن محل كامل نگردد و آن صفت در آن محل ظاهر نشود ، روح را بدان محل تعلّق تمام پديد نيايد .

--> ( 1 ) - يونس ( 10 ) : 14 .