و صفات كرده و قلب را پس از شستشوى كامل ، حرم خدا مىنمايد و در حقيقت در سايهء اين خاموشى يعنى به خود رسيدن ، تمام حجاب‌هاى بين نفس و قلب و حضرت حق را از ميان برمىدارد و به تمام معنى ، بنده‌اى خالص و مخلص مىگردد . اين خاموشى يعنى در خود فرو رفتن و خويش را بازرسى كردن ، در حقيقت مجاهده در راه خداست و در اين مجاهده بايد به انتظار عنايات و الطاف حضرت دوست بود كه بدون شك مزد اين مجاهده به انسان خواهد رسيد . [ وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ ] « 1 » . و كسانى كه براى [ به دست آوردن خشنودى ] ما [ با جان و مال ] كوشيدند ، بىترديد آنان را به راه‌هاى خود [ راه رشد ، سعادت ، كمال ، كرامت ، بهشت و مقام قرب ] راهنمايى مىكنيم و يقيناً خدا با نيكوكاران است . صاحب « مناهج الطالبين » در توضيح اين آيهء شريفه مىگويد « 2 » : بدان كه معنى مجاهده ، مخالفت نفس است و نرم كردنِ او در اخلاق و اوصافى كه آن پسنديده و مرغوب است و بر نفس دشخوار « 3 » بود در ترك اوصافى كه ناپسنديده و مكروه است و نفس بدان مايل بود . و اين صفات به ظاهر تعلّق دارد و آن ميل اوست به شهوات جسمانى . و بعضى به باطن تعلّق دارد و آن ميل اوست به شهوات روحانى ، مثل حبّ جاه و شرف و بزرگى و امورى كه به واسطهء تعلّق دل بدان ، شخص محجوب و دور بود

--> ( 1 ) - عنكبوت ( 29 ) : 69 . ( 2 ) - مناهج الطالبين : 127 - 130 . ( 3 ) - دشخوار : سخت ، مشكل .