شيخ حسين انصاريان
47
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
مىگذارند و بايد بدانيد كه هرگز دو محبت بر قلب غالب نمىشود ، بلكه يك محبت غالب و ساير محبتها مغلوب است . دنيا و آخرت ، دو حقيقت متقابل است ، البته دنيايى كه مقدمهء آخرت نيست و الا دنياى مقدمه آخرت عين آخرت است ، دنياى مقابل آخرت دنياى مذموم و دنياى حرام و دنياى غافل كنندهء آدمى از عالم آخرت است . كسى كه عشق به مال بر قلبش حاكم است ، فكر و خيال و حركات اعضا و جوارحش جز به سوى مال نيست و عملى را انجام نمىدهد مگر اين كه مقصود واقعىاش مال باشد و اگر غير مال را ادعا كند در ادعاى خود دروغگوست ، لذا دنبال كارهايى است كه در آنها به او وعدهء مال داده شده و توجهى به طاعاتى كه وعدهء قرب ذو الجلال در آن است ندارد و همچنين كسى كه حبّ جاه يا ساير محبتها به قلبش حاكم است ، همهء اعمال خود را وسيلهاى براى رسيدن به محبوبش قرار مىدهد ، پس با اين شكل قلب نمىتواند عمل خالصى براى حق داشته باشد ، اگر نيّت پاك و عمل خالص بخواهد ، ناچار است قلب را تصفيه كند و تمام محبتها را بر اساس مرزبندىهاى حق قرار دهد و عشق به مولا را حاكم بر تمام محبتها نمايد و از آنچه سبب دورى از حق است دورى گزيند تا به نيّت پاك و عمل صالح دست يابد . به همين دليل بايد گفت كه نيّتهاى مردم مراتب مختلفى دارد و بلكه بايد گفت كه بر اساس حالات مردم كه غيرقابل شمارش است ، نيّتها غيرقابل احصا است . پارهاى از نيّتها موجب فساد عمل و بطلان است و برخى فقط موجب صحت عمل و بعضى هم موجب صحت و هم علت قبولى است و قسمتى از نيّتها موجب كمال عمل است و كمال هم مراتبى دارد كه بهحسب حالات روحى و قلبى افراد فرق مىكند .