اهل سعادت و شقاوت در حكم خداوند اعتقاد به اين كه سعادت و شقاوت يك امر ذاتى است كه همراه انسان متولّد مىشود پندارى بيش نيست ، چرا كه بر خلاف دعوت همه انبيا و تلاش‌هاى همهء راهنمايان بشر است ، بلكه اين پندار واهى براى فرار از زير بار مسئوليت و توجيه اعمال خلاف و تبهكارىها درست شده است و يا براى تفسير موارد ناآگاهىها مىباشد . براى شناخت بهتر ، بايد انديشه كنيم كه ساختار شخصيّتى هر كسى چگونه شكل مىگيرد : سه عامل اساسى در تشكيل شخصيت هر انسانى نقش اساسى و فراوانى دارد ، و هر كسى بخواهد خودش را بشناسد يا نسبت به ديگرى شناخت پيدا كند ، بايد به اين سه عامل توجّه عميق و دقيقى بنمايد : عامل اوّل ، وراثت : بايد ببيند پدر و مادر و اجدادش چه كسانى بوده‌اند ، پدر و مادر نقش مهمى در انعقاد نطفهء سالم يا غيرسالم دارند ، اگر پدر و مادر متديّن و با خدا باشند و روح و جان آنها آميخته به عبادت الهى باشد ، فرزندى هم كه با اين نطفهء پاك بسته شده در مسير الهى قدم برمىدارد يا حداقلّ گرايش و سمت و سويش به سوى كارهاى خدايى و اعمال عبادى ، بيشتر است . و اگر پدر و مادر انسان‌هاى ناپاك و لاابالى باشند و با اين روحيّه نطفه منعقد شود فرزندى هم كه متولّد شود ، گرايش به مسير انحراف و تباهى دارد ، پس پدر و مادر مىتوانند باعث خوشبختى يا بدبختى فرزند شوند . عامل دوّم ، تربيت : گاهى از نظر وراثت مشكلى نيست ، ولى بر اثر تربيت ناصحيح و عدم توجّه به تربيت اسلامى فرزند ، او را در مسير شقاوت و بدبختى قرار مىدهيم هم چنان كه عكس آن نيز متصوّر است ، ممكن است افرادى از نظر وراثت و نسب پدر و مادر خوبى نداشته ولى بر اثر تربيت صحيح و قرار گرفتن در