هر گاه دريغ ورزند ، نعمت‌ها را از آنان به ديگران منتقل مىكند . بدون شك بذل و بخشش‌هاى بىحساب خداوند حقى براى او و بر انسان‌ها به وجود آورده است ؛ كه در هر حال ، چه نعمت بزرگ يا كوچك باشد ؛ بزرگى شأن او بر ما سايه افكنده است . نعمت و عنايت خداوند در دنيا و آخرت امير المؤمنين على عليه السلام بر اين حقّ پروردگار توجّه داده و فرموده است : انَّ مِنْ حَقِّ مَنْ عَظُمَ جَلالُ اللَّهِ فِى نَفْسِهِ وَ جَلَّ مَوْضِعُهُ مِنْ قَلْبِهِ انْ يَصْغُرَ عِنْدَهُ لِعِظَمِ ذلِكَ كُلُّ ما سِواهُ . وَ انَّ أَحَقَّ مَنْ كانَ كَذلِكَ لَمَنْ عَظُمَتْ نِعْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ ، وَ لَطُفَ إحْسانُهُ الَيْهِ فَانَّهُ لَمْ تَعْظُمْ نِعْمَةُ اللَّهِ عَلى احَدٍ الَّا ازْدادَ حَقُّ اللَّهِ عَلَيْهِ عِظَماً . « 1 » آن كس كه جلال خدا در جانش بزرگ ، و موضع حق در دلش با عظمت است ، مىسزد كه به خاطر اين بزرگى ، ماسواى خدا در نظرش كوچك باشد . و سزاوارترين كس به اين معنا كسى است كه نعمت و لطف و احسان خدا بر او بسيار است ؛ زيرا خداوند نعمت بسيار به كسى عنايت نكرده مگر اينكه عظمت حقّ خدا بر او افزون گشته . چنين است كه حضرت در بخشى از نامه‌اش به حارث همدانى ، فرموده است : وَ اسْتَصْلِحْ كُلَّ نِعْمَةٍ انْعَمَها اللَّهُ عَلَيْكَ و لاتُضَيِّعَنَّ نِعْمَةً مِنْ نِعَمِ اللَّهِ عِنْدَكَ ، وَلْيُرَ عَلَيْكَ اثَرُ ما أَنْعَمَ اللَّهُ بِهِ عَلَيْكَ . « 2 » از هر نعمتى كه خداوند در اختيارت گذاشته به راه صلاح مصرف كن ، و هيچ

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 207 . ( 2 ) - نهج البلاغه : نامهء 69 .