شيخ حسين انصاريان
304
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
دربارهء عاقبت عيب جويان و ثروتمندان مىفرمايد : وَ مَآ أَدْرَيكَ مَا الْحُطَمَةُ * نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ * الَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفِدَةِ * إِنَّهَا عَلَيْهِم مُّؤْصَدَةٌ * فِى عَمَدٍ مُّمَدَّدَةِ » « 1 » و تو چه مىدانى آن شكننده چيست ؟ * آتش برافروختهء خداست * [ آتشى ] كه بر دلها برآيد و چيره شود . * آن آتش بر آنان سربسته است [ كه هيچ راه گريزى از آن ندارند ؛ ] * [ آتشى ] در ستونهايى بلند و كشيده . اوصاف آتش جهنّم از اوصافى كه برخى از آيات و روايات براى آتش دوزخ برشمردهاند اين كه : 1 - آتش جهنّم ، سوزان و سياه و گداخته است و هيچگونه نورى در آن وجود ندارد . پس روشن مىگردد كه صورت آتش جهنّم غير از آتشهايى است كه ما شناختهايم ؛ زيرا شعلههاى آتشهاى دنيا روشن و گرماى آن معتدل شده ، تا بتوانيم وجود آن را درك كنيم ولى در آخرت ، تاريك و ظلمانى است ؛ زيرا ريشه و فروزانى آتش دوزخ ، سياهى جهل و ظلمت هواى نفسانى و گناهان انسان است . بنابراين به تناسب ارتباط معلول با علّت ؛ آتش بازتاب گناه است . 2 - مقدار اندكى از آتش دنيا دردآور و گذرا است ؛ اما آتش آخرت سخت آزار دهنده و دردناك و پيوسته است و كم آن هم بسيار كار مىكند . 3 - آتش دنيا هر چه دور باشد اثرش كمتر است اما آتش دوزخ بر اثر سياهى اعمال شعله ور مىشود و امواج آتش در موج بزرگتر قرار مىگيرد و بر انسان تسلّط دارد در نتيجه دورى و نزديكى معنا ندارد و با حالت برخورد خشمناك ، همهء دوزخيان را در خود غرق مىكند .
--> ( 1 ) - همزه ( 104 ) : 5 - 9 .