مَّكِينٍ * ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظمًا فَكَسَوْنَا الْعِظمَ لَحْمًا ثُمَّ أَنشَأْنهُ خَلْقًا ءَاخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخلِقِينَ » « 1 » و يقيناً ما انسان را از [ عصاره و ] چكيده‌اى از گِل آفريديم ، * سپس آن را نطفه‌اى در قرارگاهى استوار [ چون رحم مادر ] قرار داديم . * آن گاه آن نطفه را علقه گردانديم ، پس آن علقه را به صورت پاره‌گوشتى درآورديم ، پس آن پاره‌گوشت را استخوان‌هايى ساختيم و بر استخوان‌ها گوشت پوشانديم ، سپس او را با آفرينشى ديگر پديد آورديم ؛ پس هميشه سودمند و بابركت است خدا كه نيكوترين آفرينندگان است . همهء اين آيات نشان مىدهد كه انسان در ابتدا يك جسم طبيعى است كه صورت‌ها و شكل‌هاى گوناگونى يكى پس از ديگرى به او دست مىدهد و سپس خداوند اين جسم جامد خاموش را به موجودى داراى شعور و اراده تبديل مىكند كه كارهايى مانند : شعور و اراده و انديشيدن و دخل و تصرّف در پديده‌ها و تدبير امور عالم از قبيل جابجايى و تبديل و تغيير و . . . و ديگر افعالى كه از اجسام و پديده‌هاى جسمانى سر نمىزند ؛ انجام مىدهد . پس نه اين امور جسمانى است و نه فاعل آنها از جسمانيات است . » « 2 » حضرت على عليه السلام در مراتب پيدايش آدميزاد تا كردار او مىفرمايد : أَمْ هذَا الَّذى انْشَأَهُ فى ظُلُماتِ الْارْحامِ ، وَ شُغُفِ الْاسْتارِ : نُطْفَةً دِهاقاً وَ عَلَقَةً مُحاقاً وَ جَنيناً وَ راضِعاً وَ وَليداً و يافِعاً . ثُمَّ مَنَحَهُ قَلْباً حافِظاً وَ لِساناً لافِظاً ، وَ بَصَراً لاحِظاً ، لِيَفْهَمَ مُعْتَبِراً وَ يُقْصِرَ مُزْدَجِراً . حَتّى اذا قامَ

--> ( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 12 - 14 . ( 2 ) - تفسير الميزان : 1 / 350 ، ذيل آيهء 154 سورهء توبه .