انصاف ، با التماس‌تر در خواسته‌ها ، كم سپاس‌تر در بخشش‌ها ، دير پوزش‌پذير در لطف‌ها و بىصبر در حوادث روزگار هستند . « 1 » ولى نسبت به طبقهء ضعيف جامعه به قاطعيّت هشدار فرموده است : ثُمَّ اللَّهَ اللَّهَ فِى الطَّبَقَةِ السُّفْلى مِنَ الَّذينَ لا حيلَةَ لَهُمْ مِنَ الْمَساكينِ وَ الْمُحْتاجينَ وَ اهْلِ الْبُؤْسى وَ الزَّمْنى ، فَانَّ فى هذِهِ الطَّبَقَةِ قانِعاً وَ مُعْتَرّاً . . . وَاجْعَلْ لِذَوِى الْحاجاتِ مِنْكَ قِسْماً تُفَرِّغُ لَهُمْ فيهِ شَخْصَكَ وَ تَجْلِسُ لَهُمْ مَجْلِساً عامّاً ، فَتَتَواضَعُ فِيهِ لِلَّهِ الَّذى خَلَقَكَ . « 2 » خدا را خدا را ! در طبقهء پايين اجتماع ، از آنان كه راه چاره ندارند ، و از كارافتادگان و نيازمندان و دچار شدگان به زيان و سختى و صاحبان امراضى كه از پا درآمده‌اند ، در ميان اينان كسانى هستند كه روى سؤال و اظهار حاجت دارند و كسانى كه عفّت نفسشان مانع از سؤال است . . . . از جانب خود وقتى را براى آنان كه به شخص تو نيازمندند قرار ده و در آن وقت وجود خود را براى آنان از هر كارى فارغ كن ، و جلوست براى آنان در مجلس عمومى باشد ، و براى خداوندى كه تو را آفريده تواضع كن . از سيرهء عملى و رفتارى معصومان عليهم السلام كه بسيار بر اين روش اصرار مىورزيدند ، اين كه خويش را در مقام يك نيازمند حقيقى قرار دهند و با پروردگار مناجات نمايند تا بتوانند در حضور فقيرى كه در كنار كوچه يا مسجد نشسته به آسانى همنشين و مهربان باشند . طاووس فقيه يمانى گويد : نيمه شبى غرق در سكوت به كنار كعبه رفتم در آنجا امام سجّاد عليه السلام را ديدم كه

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : نامهء 53 . ( 2 ) - نهج البلاغه : نامهء 53 .