تأخير مىاندازد . مردى از حضرت على عليه السلام درخواست موعظه كرد حضرت به او فرمود : از آنانى مباش كه بدون عمل اميد به آخرت دارند و به آرزوى طولانى توبه را به تأخير مىاندازند . . . « 1 » بيشتر اين گونه افراد با حالت بدى جان مىدهند و زندگى دردناكشان و سرانجام غم‌انگيز آنها مايهء عبرت ديگران مىشود . حضرت سجّاد عليه السلام در مناجات خود از دست نفس چنين مىنالد : الهى الَيْكَ أَشْكُو نَفْساً بِالسُّوءِ أَمَّارَةً . . . وَ تَجْعَلَنى عِنْدَكَ أَهْوَنَ هالِكٍ ، كَثيرَةَ الْعِلَلِ ، طَويلَةَ الأَمَلِ . « 2 » خدايا ! از نفسى كه فراوان به بدى فرمان مىدهد به تو شكايت مىكنم كه . . . هستى مرا نزد تو از پست‌ترين تباه شدگان قرار مىدهد . بيمارىهايش بسيار ، آرزويش دراز است . نقش شيطان در آرزوسازى و زيبا جلوه دادن آن در وجود انسان از مهمترين تلاش‌هاى شيطانى اوست كه حتى به انبيا هم طمع ورزيد تا در آنها تصرّف كند . تمنّى به معناى آرزوست و شيطان اميد داشت تا در آرزهاى پيامبران هم القائات وارد مىكند كه آن را آلوده كند ولى خداوند با آيات و حكمت خود امور را محكم مىكند . أمّا آرزوهاى دراز آثار عجيبى در دنيا و آخرت دارد از جمله آنها : خداوند حق تعالى در مناجاتى به حضرت موسى عليه السلام فرمود : اى موسى ! دردنيا آرزوى دراز مكن كه قلبت سخت مىشود و انسان سخت

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 150 . ( 2 ) - بحار الأنوار : 91 / 143 ، باب 32 ، حديث 21 ، مناجاة الشاكين .