چهرهء خود را مىنماياند و مظاهر آن در اندام ، عبارت از ضرب و جرح و قتل و تهاجم‌هايى است كه بدون مبالات و نابخردانه صورت مىگيرد . اگر فرد خشمگين نتواند خشم خود را در مورد شخص اعمال كند آثار سوء آن به خود او بازمىگردد ، لذا جامهء خويش را مىدرد و بر گونهء خويش طپانچه و سيلى مىزند و زمين و در و ديوار را مىكَند و مىخراشد و احياناً به سرعت و نامتعادل مىدود و به زمين مىافتد و يا خود را بر زمين مىافكند و كارهاى جنون‌آميزى از او سرمىزند . از رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد شده : إنَّ الْغَضَبَ مِنْ الشَّيْطانِ ، وَ إنَّ الشَّيْطانَ خُلِقَ مِنَ النّارِ ، إنَّما يُطْفِئُ النّارَ الْماءُ ، فَإذا غَضِبَ أحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ . « 1 » غضب از ناحيهء شيطان به هم مىرسد و شيطان از آتش آفريده شده و آتش نيز با آب خاموش مىشود ، پس اگر يكى از شما گرفتار حالت خشم گردد وضو بگيرد . آثار غضب در قلب اين است كه كينه و حسد و بدخواهى و شماتت ديگران و خوشحالى از غم ديگران و اندوه از تنعّم و رفاه سايرين و افشاگرى اسرار و پرده‌درى حيثيّت و استهزاى مردم در آن پديد مىآيد ، لذا رسول اسلام صلى الله عليه و آله فرمود : لا يَحْكُمُ أحَدٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَ هُوَ غَضْبانٌ . « 2 » هيچ يك از شما نبايد در حالى كه دستخوش حالت خشم و غضب است ميان دو نفر داورى نمايد .

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 70 / 272 ، باب 132 ؛ مجموعة ورّام : 1 / 123 . ( 2 ) - مسند احمد بن حنبل : 5 / 46 ، صحيح مسلم : 5 / 132 ؛ بهداشت روانى در اسلام : 163 .