انسان بىنشاط و هر كس كه داراى هنر است ولى هنر خود را معطل كرده و هر كس توان و قدرت خدمت به نوعى از انواع براى جامعه دارد ولى در ظهور دادن خدمتش سستى مىورزد ، بر اساس روايات ملعون و از رحمت خدا محروم است . خداوند مهربان ، دنيا را محلّ عبادت و كار و كوشش و زحمت و فعاليّت قرار داده و از انسان خواسته است با تمام وجود دنيايت را بر اساس قواعد الهيّه آباد كن ، تا از دنياى آباد آخرت آباد بيابى . از تنبلى و سستى و بار بر ديگران بودن و خوردن و خوابيدن و بى فكرى و لميدن نتيجه‌اى جز افتادن به كام اژدهاى استعمار و خرابى آخرت به دست نمىآيد . از نماز و روزهء تنها و مشتى عبادات بىروح و گوشهء مسجد يا كنج خانه خزيدن ، نتيجه‌اى جز از دست رفتن مملكت و به غارت رفتن دين و ثروت و محروم ماندن از رحمت حضرت حق و بر باد رفتن آخرت به دست نمىآيد . تمام عناصر جهان از ريز و درشت و از اتم تا كهكشان همه و همه در كار و فعاليّت‌اند كه بدينگونه صفحهء هستى از زيبايى و جمال و كمال و جلال بهره‌مند است . چنان كه امير مؤمنان در دعاى كميل فرموده است : وَ بِعَظَمَتِكَ الَّتى مَلأَتْ كُلَّ شَىْءٍ ، وَ بِسُلْطانِكَ الَّذى عَلا كُلَّ شَىْءٍ ، وَ بِأسمائِكَ الَّتى مَلأَتْ أرْكانَ كُلِّ شَىْءٍ ، وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذى أضاءَ لَهُ كُلُّ شَىْءٍ . « 1 » به بزرگيت كه هر چيزى را پر كرده ؛ به قدرت و سلطنتت كه بر هر چيزى بلندى دارد ؛ و به اسمائت كه ستون‌هاى وجودى هر چيزى را پر كرده و به نور وجهت كه هر چيزى براى آن روشن است .

--> ( 1 ) - المصباح ، كفعمى : 555 ؛ مصباح المتهجّد : 844 ؛ دعاى كميل .