آيين محمدى صلى الله عليه و آله چنان خردمندانه است كه در تبليغ آن هيچ نيازى به كاربرد شمشير و زور نيست . كافى است كه اصول آن را درست به مردم بفهمانند تا همه با جان به آن بگروند . » « 1 » گذر از لذّت‌ها و راحتىهاى نفس در راه دين حضرت سجاد عليه السلام در فراز « وَأَتْعَبَهَا بِالدُّعَاءِ إِلَى مِلَّتِكَ » به دشوارىهاى خاص تبليغ دين اسلام كه بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله وارد شده است ؛ اشاره مىفرمايد : تأسيس يك شريعت و آيين براى مردم همراه با روىگردانى از راحتىها و خوشىهاى دنياست و تحمّل مشكلات آن بسيار دشوار است . پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مانند طبيب دردشناس به سراغ بيماران روحى و روانى مىرود تا جان خفته و امراض نفسانيه و زنگار قلوب را علاج كند ، پس مىبايست جان و جسم خود را به مشقّت بيندازد تا ديگران را بيدار و آگاه سازد . پس به خاطر علاقهء وافر به درمان نفوس و فشار دشمنان به ناچارى از وطن خود به ديار غربت هجرت كرد تا در دوردست به هدايت سرگردانان بپردازد . و او در اين امر بسيار دلسوز و كوشا بود . همانطور كه خداوند مىفرمايد : لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَاعَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ » « 2 » يقيناً پيامبرى از جنس خودتان به سويتان آمد كه به رنج و مشقت افتادنتان بر او دشوار است ، اشتياق شديدى به [ هدايتِ ] شما دارد ، و نسبت به مؤمنان رؤوف و مهربان است .

--> ( 1 ) - زندگانى محمد صلى الله عليه و آله : 177 . ( 2 ) - توبه ( 9 ) : 128 .