شيخ حسين انصاريان

38

تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)

اى مردم ! شماييد نيازمندان به خدا و فقط خدا بىنياز و ستوده است . هر چند معناى ظاهرى فقر عبارت از ندارى است . ولى در اين جا به جهت رابطهء آدميان و خداوند كه در ريشهء اصلى آن مانند يكديگرند و هر چيزى كه تصوّر شود از اين دو حالت خارج نيست ، پس آدمى فقر محض و خداوند غنى مطلق است . شكرگزارى نعمت شكر حالتى نفسانى است كه همراه با تكريم مشكور است و آن تعظيم ، نتيجهء علم به نعمت است . و اگر نعمت را از خداى متعال نداند مرتبه‌اى از كفران نعمت را دارد . از آن جا كه نعمت‌هاى خداوندى بر پايهء رحمت و محبّت به ماست و بر اساس قاعدهء عقلى شكر منعم واجب است پس بايد از خداى متعال تشكّر كند . هر چند شكر و كفر انسان نسبت به نعمتى كه خداوند به او عطا نموده است هيچ نفع و ضررى براى خدا ندارد . چرا كه او كمال مطلق است . و خداوند نياز به شكر آفريده‌هاى خود ندارد . ولى شكر نعمت دهنده تنها با شناخت او صورت مىگيرد . و چون شكر خداوند بر عبد واجب است ، امانت يا تعهّدى است كه بايد به هر حال انجام بشود . سرشت آدمى بر اين است كه در برابر نيكى سپاس‌گزار باشد . اگر بر خلافِ طبيعتِ فطرىِ خود رفتار كند مورد سرزنش خردمندان قرار مىگيرد . حقيقت شكر حقيقت شكر اظهار نعمت و ابراز آن است . همان گونه كه كفر نعمت ، پنهان كردن