آن است . مقصود از ابراز نعمت ؛ به كارگيرى صحيح و مناسب آن در هدفى است كه نعمت دهنده در نظر گرفته است . و نيز ياد نعمت دهنده در زبان كه همان ستايش و تمجيد اوست . راغب اصفهانى در تعريف شكر مىنويسد : الشُّكْرُ تَصَوُّرُ النِّعْمَةِ وَإظْهارُها وَيُضادُّه الكُفْرُ وَهُوَ نِسْيانُ النِعْمَةِ وَسَتْرُها . « 1 » شكر عبارت از ياد نعمت و ابراز آن است و مقابل آن كفر فراموشى نعمت و پوشاندن آن است . مراحل شكر شكر سه مرحله دارد : شكر قلبى كه تصوير و ياد نعمت در ذهن و دل است . شكر زبانى كه ستايش زبانى نعمت دهنده است . شكر اعضا و جوارح كه انسان در برابر حدود نعمت و بهره‌بردارى مناسب و شايسته از آنها واكنش نيك انجام دهد . امام صادق عليه السلام به راوى فرمود : احْسِنُوا جَوارَ النِّعَمِ ، قُلْتُ : وَما حُسْنُ الجَوَارِ ؟ قالَ : الشُّكْرُ لِمَنْ انْعَمَ بِها وَأداء حُقُوقِها . « 2 » هم جوارى نيكو با نعمت‌ها داشته باشيد ؛ راوى پرسيد : مقصودتان چيست ؟ حضرت فرمود : شكرگزار نعمت دهنده باشيد و حقوق نعمت‌ها را به جاى آوريد .

--> ( 1 ) - مفردات ألفاظ القرآن ، راغب اصفهانى : 265 . ( 2 ) - الكافى : 4 / 38 ، حديث 2 ؛ تهذيب الاحكام : 4 / 109 ، باب 29 ، حديث 49 .