شيخ حسين انصاريان
9
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
اين كه ما معنا و نتيجهء دعا را در برآوردن نيازهاى مادّى خود خلاصه نماييم ، اگر چه اين معنا و نتيجه ، يكى از با اهمّيتترين موارد دعا است كه در هنگام به وجود آمدن شرايط آن ، ضرورت حياتى پيدا مىكند ، ولى چنين خلاصه كردن ، موجب محدوديّت بسيار نارواى اين حقيقت عظمى است كه موجب محروم گشتن انسانها از معانى و نتايج بسيار با اهميت دعا و نيايش مىگردد . اگر ما در دعاها و نيايشهايى كه در قرآن مجيد براى انسانها تعليم شده است با دقّت كامل بينديشيم و آن قسمت از دعاها و نيايشها را كه در « نهج البلاغه » و « صحيفهء سجاديه » و ديگر منابع حديثى آمده است مورد تحليل و تحقيقهاى همه جانبه قرار بدهيم ، با كمال وضوح خواهيم ديد كه هيچ وسيلهاى مانند دعا توانايى تحقّق بخشيدن به تقاضاهاى انواع رشد و كمال را ندارد . با توجّه به منابع فوق با دريافت ناب وجدانى دربارهء دعا و نيايش ، مقدارى از عمدهترين نتايج دو حقيقت مزبور را كه قابل شهود عينى است ، مطرح مىنماييم : 1 - دعا از اساسىترين عوامل رشد معرفتى انسانى به واقعيتهاى پشت پردهء طبيعت است ؛ طبيعتى كه با نظام بسته نماى خود ، اكثريّت افراد را در زندان تاريك جهل گرفتار ساخته است . در هر دعايى كه يك انسان آگاه مىنمايد ارتباط تازهاى با كمال و مبدأ كمال احساس مىكند . اى مقيمان درت را عالمى در هر دمى * رهروان كوى عشقت هر دمى در عالمى ( خواجوى كرمانى ) هر نظرم كه بگذرد جلوهء رويش از نظر * بار دگر نكوترش بينم از آنچه ديدهام 2 - بدان جهت كه آدمى در حالات دعا و نيايش كه جدّىترين حالات زندگى است ، اتّصاف با بهترين صفات و ملكات و اخلاق فاضله را مسألت مىنمايد ، لذا مىتوان گفت : دعا