عبدالحسين بينش
65
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى)
رهبر اسلامى بود كه بر يك لشكر نيرومند مسيحى پيروز گرديد . مهاجرت تركمانان به سوى او بر نيرويش افزود . اما در جنوب شام ، مصر ، جامعهاى از نظر سياسى متحد و از نظر نظامى قدرتمند بود و نيروى دريايى بسيار خوبى در اختيار داشت . با وجود اينكه فاطميان در آغاز كوشيدند تا با صليبيها به تفاهم برسند ، اما صليبيها نپذيرفتند و بيتالمقدس را كه جزو قلمرو فاطميان بود تصرف كردند . به دنبال آن لشكر مصر درهم شكست و فاطميها در صدد برآمدند تا از دو شكست قدس و عسقلان انتقام بگيرند . وزير فاطمى ، افضل ، سپاه نيرومندى را تدارك ديد و فرماندهى آن را به غلام خود ، سعدالدوله طواشى سپرد . اين سپاه در نيمهء ماه مه 1101 م به عسقلان رسيد و چندين نبرد در رمله انجام شد كه طى آنها مسلمانان و صليبيها ، به تناوب ، بارها پيروز شدند . در ماه مه 1102 م فاطميها ارتشى متشكل از بيست هزار نيروى عرب و سودانى به فرماندهى شرف المعالى ، پسر افضل ، بسيج كردند . اين ارتش بر صليبيهاى متمركز در رمله پيروز شد . اما صليبيها در يافا از پيروزى مصريها جلوگيرى كردند . در تابستان سال 1105 م وزير افضل آخرين تلاش را براى بازپسگيرى فلسطين انجام داد . او ارتشى متشكل از پنج هزار سواره نظام عرب و پيادههاى سودانى را به فرماندهى پسرش سناء الملك بسيج كرد . مصريها با استفاده از درسهاى پيشين درصدد برآمدند تا از اميران ترك دمشق كمك بگيرند . اما وفات دقاق ، امير دمشق در سال 1104 م موجب بروز شورشهاى داخلى گرديد و در نتيجه ارتش مصر از پشتيبانى كامل ارتش دمشق بهرهمند نشد . تنها بخشى از نيروهاى دمشقى هنگام رسيدن ارتش مصر به رمله به آن پيوستند . مسلمانان و صليبيها در روز يكشنبه ، 27 آب - آگوست - سال 1105 م با يكديگر رودررو شدند و در طول روز نبرد خونين در جريان بود . عصر آن روز معلوم شد كه مسلمانان قدرت كسب پيروزى را ندارند و سناءالملك به قاهره عقب نشست . اما درگيرى پايان نيافت . در سال 1106 م سواره نظام مصريها به اردوگاه صليبيها ميان ارسوف و يافا حمله و ساكنانش را تار و مار كرد . آنان در سال 1107 م اقدام به حمله كرده و دامنهاش را به حبرون كشاندند و در سال 1110 م نيروهاى مصرى به ديوارهاى قدس رسيدند . در مقابل ، صليبيها حملات خويش به شهرهاى ساحلى را كه همچنان بيرون از تصرفشان مانده بود ، شدت بخشيدند . آنان صيدا را در سال 1110 م به تصرف درآوردند و از شهرهاى ساحلى جز عسقلان و صور چيزى در دست مسلمانان باقى نماند . سپس به گسترش قلمروشان