كرد و تأكيد كرده بود كه ايشان را از راه جبال و قم عبور ندهند ، و حتى در نامه‌اى براى امام رضا ( ع ) به اين نكته تأكيد كرد . علت اين محدوديت اين بود كه مردم « كوفه » و « قم » به دوستى اهل بيت ( ع ) معروف بودند و با عبور امام ( ع ) از اين دو شهر حساس و استقبال بىنظير از آن حضرت ، چه بسا براى حكومت مشكل تازه‌اى به وجود مىآوردند . منازل و شهرهايى كه امام هشتم در طول سفر خود به خراسان پيموده و همچنين حوادثى كه در هر يك از اين منازل رخ داده ، در كتابها به صورت مفصل و گوناگون آمده و همچنين در برخى از نقاط ايران بناها و آثارى به يادبود آن سفر تاريخى به چشم مىخورد . در اين درس تنها به توقف امام رضا ( ع ) در نيشابور و حديث پربار « سلسلة الذهب » آن حضرت اشاره مىشود . « 1 » - امام رضا ( ع ) در نيشابور : نيشابور در آن زمان از شهرهاى آباد و پرجمعيت و مركز علم و فرهنگ و پايگاه حديث به شمار مىرفت هنگامى كه امام رضا ( ع ) به اين شهر رسيد ، مورد استقبال انبوه علاقه‌مندان و شيعيان و دانش‌دوستان قرار گرفت و از آن حضرت خواستند تا حديثى از پدران بزرگوارش بيان نمايد . آنها چنين عرض كردند : اى بزرگوار و فرزند بزرگواران ، اى پيشوا و فرزند پيشوايان ، اى سلالهء پاك ! اى يادگار شجرهء نبوت ! تو را به حق پدران پاك و دودمان بزرگوارت ، چهرهء مباركت را بر ما بنمايان و از پدرانت براى ما حديثى نقل كن . مركب امام ( ع ) بازايستاد و امام چهرهء خود را به مردم نماياند . هر كس به گونه‌اى احساسات خود را ابراز مىكرد . پس از آرامش و سكوت مردم ، با ذكر حديثى كه اسناد آن را از امام كاظم ( ع ) تا رسول خدا ( ص ) متصل نمود ، از قول خداوند متعال فرمود : كلمهء « لا إله الله » دژ من است ، هر كس در دژ من وارد شود ، از عذاب من در امان خواهد بود . پس از آنكه موكب امام به حركت درآمد ، حضرت سر از كجاوه بيرون آورد و فرمود : بِشُروطِها وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِها ؛ البته شروطى دارد و من از شروط آن هستم .

--> ( 1 ) . تاريخ تشيع در ايران ، ج 1 ، ص 220 ؛ بحارالانوار ، ج 49 ، ص 91 - 92 .