ابوالقاسم شاكر
151
تاريخ تشيع در ايران (فارسى)
جعفرى را به عنوان ركن پنجم اسلام بپذيرد و درمسجد الحرام ركنى براى پيروان اين مذهب برقرار سازد . » نمايندگان صحراى مغانى اين پيشنهاد را پذيرفتند و شهادتنامههاى متعددى به امضاى نمايندگان ايالات و ولايت رسيد و پيشنهادى در اين موضوع درباره رفع اختلافات ايران و عثمانى به اين شرح تنظيم گرديد : يك . چون ايرانيان از مذهب تشيع دست كشيده و پيرو مذهب جعفرى و تابع امام جعفر صادق ( ع ) شدهاند ، علماى عثمانى بايد اين مذهب را به عنوان ركن پنجم اسلام بپذيرند . دو . براى پيروان مذهب جعفرى ركنى مخصوص در مسجدالحرام تعيين گردد . سه . هر سال از جانب دولت ايران يك نفر امير حاج براى رهبرى زوار ايرانى كه به مكه مىروند انتخاب شود . چهار . تمام اسراى طرفين آزاد شوند . پنج . روابط سياسى بين دولت ايران و عثمانى برقرار شود تا نمايندگان و سفراى آنها اختلافات سياسى و سرحدى را دوستانه بر طرف سازند . دولت عثمانى در قبول پيشنهاد نادر راجع به شناختن مذهب جعفرى به عنوان ركن پنجم اسلام تعلل ورزيد . نادر بر آن شد تا با قدرت نظامى اين پيشنهاد را تحميل كند و حتى برخى از شهرهاى متعلق به دولت عثمانى را تصرف كرد ، ولى فرستاده دولت عثمانى نزد نادر آمد و يادآور شد كه قبول اين شرط توسط دربار عثمانى موجب شورش و اغتشاش در كشور عثمانى شده ، تقاضا مىشود كه سپاه ايران به سرحدات برگردند و با دولت عثمانى قرارداد صلح امضا گردد . نادر اين مسئله را پذيرفت و قرارداد صلح بين او و احمد پاشا برقرار شد . دوره بيست ساله سردارى و حكومت نادر را بايد دوره تمام عيار نظامى دانست . وى با قدرت نظامى توانست مناطق از دست رفته ايران را پس بگيرد و در اين انديشه بود كه اختلافات شيعه و سنى را كه در زمان صفويه تشديد شده بود بر طرف كند و آنها را به هم نزديك نمايد . از طرف ايرانيان مخالفتى با تصميم نادر ابراز نشد ، زيرا جرأت مخالفت با وى را نداشتند ولى دولت عثمانى پيشنهادهاى نادر را نپذيرفت . « 1 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 113 - 114 و ص 129 .