5 . ترويج تشيع پس از شاه اسماعيل در دوران شاه اسماعيل وحدت سياسى و مذهبى ايران پايه‌گذارى شد و ديگر پادشاهان صفويه در تحكيم آن كوشيدند . پس از شاه اسماعيل ، شاه طهماسب مروّج مذهب تشيع گرديد . وى علاوه بر استفاده از نيروهاى حكومت ، از تلاشهاى فرهنگى هم سود فراوانى برد و شمار بسيارى از عالمان شيعهء عرب را به ايران فراخواند . عالمان عرب مهاجر به ايران ، از مهمترين عوامل بسط تشيع در ايران ، ونيز اصلاح تشيع صوفيانه به تشيع فقيهانه هستند . به دستور شاه طهماسب كتابهاى زيادى در فضائل ائمه تأليف و ترجمه و ميان مردم منتشر شد . كتاب « كشف الغُمّه » اربلى كه از بهترين آثار در زمينه شرح حال ائمه است كه به دستور شاه سه بار ترجمه گرديد . « 1 » در زمان شاه عباس اول نيز با رهنمودهاى دو دانشمند بزرگ شيعه ، شيخ بهاءالدين عاملى معروف به « شيخ بهايى » و سيد محمدباقر داماد گامهاى اساسى براى نشر مذهب تشيع برداشته شد . شاه عباس نسبت به اهل بيت ( ع ) احترام خاصى نشان مىداد و بارها به زيارت امام هشتم مشرف شد و در يكى از اين زيارتها ، مسافت پايتخت ( اصفهان ) تا مشهد را پياده پيمود . وى در توسعه و تعمير مشاهد ائمه مدفون در عراق و امام هشتم كوشيد و در ساختن مساجد ، مأذنه‌هاى اصفهان و شهرهاى ديگر و حفر قنوات و بناها و كاروانسراها در مسير مسافرانِ مشاهد مقدسه نقش بسزايى داشت كه برخى از آن آثار تاكنون باقى و به نام « شاه عباسى » معروف است . ساير سلاطين صفويه نيز به تناسب در ترويج مذهب تشيع و فرهنگ اسلامى تلاشهايى كرده‌اند كه در اين درس امكان بيان آنها نمىباشد . قوام و ادامه نشر و ترويج شريعت در زمان صفويه ، رهين همكارى و هميارى زمامداران و عالمان شيعه بوده است . در هر دوره‌اى كه بىدينى و مخالفت با شريعت رواج يافته ، دوره‌اى است كه زمامدارانِ آن دوره از علماى دينى فاصله گرفته و به نصايح آنها گوش نداده‌اند و از ديدگاههاى آنها بهره نبرده‌اند . « 2 »

--> ( 1 ) . تاريخ تشيع در ايران ، ج 2 ، ص 791 . ( 2 ) . ر . ك : محمدحسين ، مظفر ، تاريخ الشيعه ، ص 220 - 224 .