ابوالقاسم شاكر

129

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

درباره علت گرايش اولجايتو به مذهب تشيع سخنان مختلفى بيان شده است . برخى علت آن را ، مشرّف شدن اولجايتو به زيارت مرقد مطهر امام على ( ع ) و خواب ديدن وى كه حضرت امير او را تشويق به تقويت اسلام كرد دانسته‌اند . امراى شيعه مذهب خواب را چنين تعبير كردند كه سلطان بايد مذهب تشيع را اختيار كند . اولجاتيو قبول كرد و به پيروى از وى ساير بزرگان و امرا مذهب شيعه را پذيرفتند مگر امير چوپان كه بر مذهب تسنن باقى ماند . اولجايتو در سال 709 قمرى امر كرد كه نام سه خليفه را از خطبه و سكه بردارند و نام حضرت على ( ع ) ، امام حسن و امام حسين ( ع ) را در خطبه بياورند و در سكه فقط بر نام حضرت على ( ع ) اقتصار كنند و مردم ايران بايد قبول مذهب شيعه نمايند . اولجايتو براى ترويج عقايد شيعه دستور داد كه پيشوايان اين مذهب گرد آيند و مدارس مخصوص تعليم اصول و عقايد مذهب شيعه ترتيب دهند . در كنار گنبد سلطانيه مدرسه‌اى درست كرد كه شصت معلم و مدرس در آنجا به تعليم و تربيت دويست شاگرد مشغول بودند و مدرسه ديگرى به نام « مدرسه سيار » از خيمه و كرباس درست كرد كه با اردو مىگرداندند و تعدادى از بزرگان دين با آن حركت مىكردند و به دانش‌پژوهان علم مىآموختند . توجه اولجايتو به مذهب شيعه موجب شد تا علماى بزرگ شيعه به اردوى سلطان بيايند و بيشتر از پيش وى را به سمت مذهب متمايل و با ادلّه كلامى و شواهد ديگر ايمان او را مستحكم‌تر سازند و راه نفوذ بزرگان مذاهب ديگر را سد نمايند . « 1 » 1 - 3 . نقش علامه حلّى در تشيع اولجايتو دربارهء تأثير علامه حلى در تشرف اولجايتو به مذهب تشيع منابع نظر يكسانى ندارند . ولى برخى از نويسندگان بر اين باورند كه علّامه حلى بيشترين نقش را در تبيين حقانيت مذهب تشيع به اولجايتو و پذيرش وى داشته است . بنا به گزارشى اولجايتو در حال خشم ، همسر خود را سه طلاقه كرد . پس از آن سخت پشيمان شد . فقهاى مذاهب اهل سنت را براى حل مشكل طلبيد . آنها راهى براى بطلان طلاق در مذاهب خود نيافتند و تنها توانستند پيشنهاد دهند كه شايد فقيهى شيعى بتواند راه حلى پيدا كند . از

--> ( 1 ) . ر . ك : عباس اقبال ، آشتيانى ، تاريخ مغول ، ص 313 - 316 ؛ تاريخ تشيع در ايران . . . ، ج 2 ، ص 650 - 662 .