ابوالقاسم شاكر

117

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

على بن بويه پس از آن كه برادرش احمد بر بغداد چيره شد ، از سوى خليفه عباسى « المستكفى » لقب عماد الدوله يافت و مدتى بعد ناصر الدولهء حمدانى كه بر شمال عراق حكومت مىكرد و به مخالفت با وى برخاسته بود ، هم خطبه به نام سه برادر خواند . عماد الدوله همچنان بر تختگاه خود شيراز فرمان مىراند تا در سال 338 هجرى درگذشت و در اصطخر به خاك سپرده شد . « 1 » وى در زمان خود ، از سوى خليفه ، منصب امير الامرايى داشت و معزّ الدوله به نيابت از او بر عراق حكم مىراند . به گفته ابن اثير ، وى انسانى كريم النفس ، بردبار و عاقل بود و در امر حكومت و رفتار با مردم سياستى نيكو داشت . « 2 » وى چون پسر نداشت برادر زادهء خود ، فناخسرو ، پسر ركن‌الدوله حسن را به جانشينى خود برگزيد . حاكمان فارس پس از وى به ترتيب عبارتند از : - عضد الدوله فناخسرو بن ركن الدوله . - شرف الدوله ابوالفوارس شير زيل . - صمصام الدوله ، ابو كاليجار - بهاء الدوله ، ابونصر فيروز - سلطان الدوله ، ابوشجاع بن بهاء الدوله - عماد الدين ابو كاليجار ، مرزبان بن سلطان الدوله - الملك الرحيم ، ابونصر ، خسرو فيروز بن ابى كاليجار « 3 » سلسله آل بويه از سال 322 تا 448 هجرى قمرى بر فارس حكومت كردند . عضدالدوله قدرتمندترين حاكم آل بويه بود . در دوران او علاوه بر تسلّط بر خلافت عباسى و گسترهء قلمروش از عراق و جزيره تا مرز خراسان و ماوراء النهر ، خدمات علمى ، فرهنگى و اجتماعى بسيارى انجام شد . وى پس از 34 سال حكومت در بغداد درگذشت و پيكرش ابتداء در بغداد دفن شد و سپس به نجف انتقال داده شد . متأسفانه ، پس از او به علت جنگهاى داخلى ميان امراى آل بويه ، زمينه‌هاى سقوط دولت آنان فراهم شد تا اينكه سلطان

--> ( 1 ) . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ذيل عنوان « آل بويه » ، آل بويه و اوضاع زمان ايشان . . . ، ص 142 ، 145 ، 161 - 162 . ( 2 ) . تاريخ تشيع در ايران ، ج 1 ، ص 34 . ( 3 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ذيل عنوان « آل بويه » .