ابوالقاسم شاكر
118
تاريخ تشيع در ايران (فارسى)
محمود غزنوى توانست عمر اين دولت بزرگ شيعى را پايان دهد . « 1 » 2 - 2 . ركنالدوله حسن بن بويه ( مؤسس حكومت آل بويه در رى و ايالت جبال ) ركن الدوله از طرف برادرش على بن بويه كه حاكم فارس بود مأمور تصرف اصفهان شد . وى توانست آن ايالت را در سال 327 قمرى به تصرف درآورد . سپس به رى حمله كرد و آنجا را در سال 329 قمرى تسخير كرد ، ولى پس از سه سال در سال 333 قمرى نوح سامانى ، ابوعلى بن محتاج را مأمور بازپسگيرى كرد . ابوعلى در حمله دوم توانست علاوه بر رى بار ديگر جبال را تصرف كند . ركن الدوله به فارس رفت و با ترفند عماد الدوله و به جان هم انداختن سامانيان ، بار ديگر ركن الدوله به رى بازگشت و زمام امور رى و جبال را به دست گرفت . ركنالدوله پس از آن به طبرستان و گرگان حمله كرد و آن جا را به تصرف درآورد و با صلحنامهاى كه با سامانيان منعقد كرد ، توانست مناطق تحت سلطهء خود را حفظ كند . وى سپس به عراق حمله كرد و فتنه تركان شورشى را خاموش كرد . ركن الدوله پس از 44 سال در سال 366 قمرى در 78 سالگى در رى درگذشت . ركن الدوله ، انسانى بردبار ، كريم النفس ، بسيار بخشنده و سخاوتمند و داراى سياستى نيكو بود . همّتى بلند داشت و عدالت را رعايت مىكرد و تا آنجا كه ممكن بود از خونريزى پرهيز مىنمود و در ردّ مظالم و رسيدگى به علويان و نيازمندان تلاش مىكرد . « 2 » حاكمان پس از ركن الدوله در رى و همدان و اصفهان عبارتند از : - مؤيد الدوله ، ابومنصور بن ركن الدوله . - فخر الدوله ، ابوالحسن على بن ركن الدوله . - مجد الدوله ، ابوطالب رستم بن فخر الدوله . - شمس الدوله ، ابو طاهر بن فخر الدوله . - سماء الدوله ، ابوالحسن بن شمس الدوله . « 3 » 3 - 2 . معزّ الدوله احمد بن بويه ( مؤسّس حكومت آلبويه در عراق ) كوچكترين پسر ابوشجاع ديلمى ، احمد بود كه حكومت آل بويه را در عراق تأسيس كرد .
--> ( 1 ) . تاريخ تشيع ، ج 2 ، ص 46 و 81 . ( 2 ) . ر . ك : تاريخ تشيع در ايران ، ج 1 ، ص 34 - 38 ؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ذيل عنوان « آل بويه » . ( 3 ) . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ذيل عنوان « آل بويه » .