على رفيعى

258

تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى)

داوود در صحنه ظاهر شد و جالوت را كشت و از آن پس زمام امور را به دست گرفت . « 1 » غيبت صغرى حضرت مهدى ( عج ) دو مرحله غيبت دارد ؛ مرحله كوتاه مدت كه از آن به غيبت صغرى تعبير مىشود و مرحله دراز مدت كه به آن غيبت كبرى گفته مىشود . انديشمندان اسلامى پايان غيبت صغرى را سال 329 ذكر كرده‌اند ؛ ولى در آغاز آن اختلاف نظر دارند . بيشتر ، آغاز آن را سال 260 پس از شهادت امام عسكرى عليه السلام ذكر كرده‌اند كه حدود 69 سال و شش ماه مىشود ؛ ولى بعضى مانند شيخ مفيد ، آغاز آن را سال 255 يعنى زمان ولات حضرت ذكر كرده‌اند كه 74 سال خواهد شد . « 2 » مهم‌ترين ويژگى اين مرحله از غيبت ، نسبى و مقدمى بودن آن در مقايسه با غيبت كبرى است . در حقيقت مرحله غيبت صغرى حدّ متوسط بين غيبت كبرى و زندگى آن حضرت در دوران زندگى پدرشان به‌شمار مىآيد . امام زمان ( عج ) در زمان پدر ارجمندش نيز زندگى عادى نداشت و به نوعى در غيبت به سر مىبرد . در اين مقطع از زندگى آن حضرت ، شيعيان و ياران خاص امام ، توفيق شرفيابى به حضور آن بزرگوار را داشتند ، ليكن در مرحله غيبت صغرى ، دامنه ديدار و ارتباط شيعيان با آن حضرت محدود به چهار نفر بود كه سمت نواب خاص امام را داشتند . غيبت صغرى ، مقدمه و زمينه‌ساز غيبت كبرى به‌شمار مىرود . توقيع‌هاى حضرت توسط نايبان به دست مردم مىرسيد و بدين ترتيب شيعيان با پيشوايشان مرتبط بودند و خود را براى غيبت كبرى و رويارويى با شرايط دشوارتر آماده مىكردند . در پرتو اين تجربه و تمرين بود كه تحمّل غيبت كبرى براى شيعيان از بعد اعتقادى چندان مشكل نبود در حالى كه پذيرش آن براى ديگران دشوار بود .

--> ( 1 ) - ر . ك . كمال‌الدين و تمام النعمة ، ج 1 ، صص 153 - 155 . ( 2 ) - ارشاد ، ص 346 .