« فَطْم » به معناى بريدن و جدا شدن است و چون خداوند ، او ، و ذريّه‌اش را از آتش دوزخ بريده است ، « 1 » اين نام بر او نهاده شد . مشهورترين كنيه آن گرامى « ام‌الائمّة » و « امّ ابيها » و معروف‌ترين لقب‌هايش طاهره ، زكيّه ، راضيه ، مرضيّه ، محدّثه و زهرا است . « 2 » دوران كودكى حضرت زهرا عليها السلام در فضاى بحرانى مكّه و در شرايط ناگوار زندگى سياسى مسلمانان كه با مشكلات و حوادث تلخى همچون محاصره اقتصادى پيامبر صلى الله عليه و آله ، آزار و شكنجه مسلمانان مواجه بود ، سپرى شد . در سال دهم بعثت ، اندكى پس از رهايى از محاصره ، مادر گرامى خويش را كه رنج‌هاى ده سال مبارزه ، او را از پاى درآورده بود ، از دست داد و روح حساس او بيش از پيش افسرده شد . حضرت زهرا عليها السلام در هشت سالگى ، سه روز پس از هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله همراه حضرت على عليه السلام به مدينه هجرت كرد و بدين ترتيب فصل نوينى از زندگى فرهنگى ، تربيتى ، سياسى و مبارزاتى وى آغاز شد . حضرت فاطمه عليها السلام در اين مقطع ده ساله نيز در همه عرصه‌ها در كنار پيامبر صلى الله عليه و آله و امير مؤمنان عليه السلام حضور داشت ، حتى در پاره‌اى موارد به جبهه جنگ مىرفت و به مداواى جراحت‌هاى فرمانده سپاه اسلام مىپرداخت . « 3 » فاطمه عليها السلام در نخستين سال‌هاى هجرت به مدينه « 4 » به امر خداوند با حضرت على عليه السلام ازدواج كرد . اين وصلت فرخنده به‌راستى شايسته آنان بود ؛ زيرا به تصريح پيشوايان معصوم عليهم السلام ، مردى جز على عليه السلام هم كفو فاطمه عليها السلام نبود . « 5 » فاطمه عليها السلام خواستگاران زيادى از رجال برجسته و ثروتمند داشت ، ولى پيامبر صلى الله عليه و آله

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 43 ، ص 18 . ( 2 ) - ر . ك : دلائل الامامة ، ص 10 و بحارالانوار ، ج 43 ، ص 10 . ( 3 ) - ر . ك : بحارالانوار ، ج 20 ، ص 88 والصحيح من سيرة النّبى ، ج 4 ، ص 324 . ( 4 ) - درباره تاريخ ازدواج حضرت فاطمه عليها السلام اختلاف است . سيد بن طاووس در اقبال به نقل از شيخ مفيد ، تاريخ آن را 21 محرم ، سال سوم هجرى ذكر كرده است ، ولى در مصباح كفعمى و مصباح المتهجد شيخ طوسى ، روز اول و بنا به نقلى روز ششم ذيحجّه دانسته شده است . ( 5 ) - ر . ك : بحارالانوار ، ج 43 ، ص 97 .