موسى كاظم ، وارث علوم پدر و داراى فضل و كمال او بود . او در پرتو گذشت و بردبارى فوق‌العاده‌اى كه ( در واكنش به رفتار مردم نادان ) از خود نشان داد ، كاظم لقب يافت ، و در زمان او هيچ كس در معارف الهى و دانش و بخشش به پايه او نمىرسيد . « 1 » ابن ابى الحديد مىنويسد : موسىبن جعفر ، فقاهت ، ديانت ، عبادت و بردبارى و شكيبايى را در خود جمع كرده‌بود . « 2 » يعقوبى در وصف او مىنويسد : موسى بن جعفر عابدترين مردم زمان خود بود . « 3 » يحيى بن حسن ، نسب‌شناس مشهور درباره آن حضرت مىنويسد : موسى بن جعفر به خاطر كوشش و تلاشش در عبادت ، عبد صالح خوانده مىشد . « 4 » امام كاظم عليه السلام در همهء فضائل و مكارم اخلاقى سرآمد مردم زمان خود بود ، ليكن كرم و سخاوت آن حضرت به حدّى مشهود و فراگير بود كه ضرب‌المثل شده بود . ابن عنبه مىنويسد : همواره نزد او كيسه‌هايى از زر بود و به هر كسى كه مىرسيد و به احسان آن حضرت چشم داشت ، مىبخشيد ، بطورى كه كيسه‌هاى زر او ضرب‌المثل شده بود . « 5 » امامت امام كاظم عليه السلام پس از شهادت پدر بزرگوارش در سال 148 رهبرى شيعيان را برعهده گرفت و در مجموع دوران 35 ساله امامت خود - كه در مدينه ، بصره و بغداد سپرى شد - با چهار نفر از خلفاى عباسى به نام‌هاى : منصور ، مهدى ، هادى و هارون معاصر بود . شرايط سياسى دوران امامت امام كاظم عليه السلام از دو جهت حائز اهميّت است . نخست از آن جهت كه دو تن از مقتدرترين سلاطين بنىعباس ( منصور و هارون ) و دو تن از جبارترين آنان ( مهدى و هادى ) در آن حكومت مىكردند . در اين دوران بر خلاف اواخر

--> ( 1 ) - الصواعق المحرقة ، ص 203 . ( 2 ) - شرح نهج‌البلاغه ، ج 15 ، ص 273 . ( 3 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 414 . ( 4 ) - تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 239 . ( 5 ) - عمدةالطالب ، ص 196 .