( نيشابور فعلى ) رفت . در اين شهر نبرد سختى بين نيروهاى حكومتى كه تعدادشان بالغ بر ده‌هزار نفر مىشد و يحيى و يارانش كه تعدادشان از هفتاد نفر تجاوز نمىكرد ، رخ داد . در اين نبرد ، فرمانده نيروهاى حكومتى به هلاكت رسيد و تلفات سنگينى بر نيروهايش وارد آمد ، و يحيى با پيروزى بر دشمن و دستيابى به غنائم فراوان ، به طرف هرات حركت كرد و از آنجا به جوزان رفت . در جوزان دوبار ، برخورد شديدى بين يحيى و نيروهاى اموى صورت گرفت . اين پيكار با مقاومت شديد انقلابيون ، سه روز به درازا كشيد و سرانجام به شهادت يحيى و يارانش منجر گشت . « 1 » 5 - قيام عبداللَّه بن معاويه : وى از تبار جعفر طيّار و از علويانى بود كه در سال 127 هجرى قمرى عليه حكومت يزيد بن وليد ، در كوفه قيام كرد و مردم را به « الرضا من آل محمّد » فراخواند . « 2 » جمع زيادى گرد او جمع شدند . وى سپس به سمت فارس حركت كرد و در اندك زمانى بر همدان ، قم ، رى ، قومس ، اصفهان و فارس مسلّط شد و برادرانش را بر شهرهاى فتح شده گمارد . برخى از چهره‌هاى سياسى بنى هاشم از قبيل : سفّاح ، منصور و عيسى بن على از دعوت او استقبال كردند و به سويش شتافتند . نهضت عبداللَّه تا دوران خلافت « مروان بن محمد » آخرين خليفهء اموى ادامه داشت . « 3 » 6 - حركت پنهانى عباسيان : از جمله اقدامات سازمان يافته‌اى كه عليه حكومت امويان در اين دوره صورت گرفت ، حركت عباسيان بود . اين حركت در سال صدم هجرى و توسّط ابوهاشم ، عبداللَّه بن محمّد بن حنفيّه علوى شكل گرفت ؛ سپس محمد بن على بن عبداللَّه بن عباس آن را گسترش داد و پس از وى فرزندانش : ابراهيم امام ، سفّاح و منصور ، آن را پى گرفتند و با متمركز كردن فعّاليتهاى خود روى خراسان و بهره‌گيرى از وجود ابومسلم خراسانى و آشكاركردن قيام خود در دوران مروان بن محمّد ، موفق شدند پايه‌هاى پوشالى حكومت اموى را در هم فروريخته ، زمينهء به قدرت

--> ( 1 ) - ر . ك : مقاتل الطالبيين ، ص 103 - 107 . ( 2 ) - بعضى معتقدند وى مردم را به سوى خود فرا مىخواند نه « الرّضا من آل محمد » ( مقاتل الطالبيين ، ص 115 ) . ( 3 ) - ر . ك : مقاتل الطالبيين ، ص 111 - 115 والفخرى ، ص 138 .