رسيدن خود را فراهم سازند . « 1 » ب - عليه عباسيان بنى عباس هر چند با تكيه بر شعارهاى علويان و مردمى كه از ستم امويان به ستوه آمده بودند ، توانستند حكومت را قبضه كنند ، ليكن از آنجا كه سنگ بناى حكومتشان بر باطل و مبارزه با حق و حق‌مداران بود ، در اندك زمانى پس از به قدرت رسيدن ، چهره ضدّ مردمى خود را بر ملا كردند كه اين كار مخالفتها و شورشهاى مردمى را به دنبال داشت . در بخش دوم از دوران امامت امام صادق ( ع ) نيز كه مقارن با حكومت عباسيان و در برگيرندهء حدود شانزده سال از امامت آن حضرت بود ، قيامها و شورشهايى در جامعهء اسلامى رخ داد كه در ذيل به مواردى از آنها اشاره مىكنيم . 1 - شورش مردم جزيره : مردم جزيره در سال 133 ، لباس سياه خود را كه شعار عباسيان بود از تن درآورده ، لباس سفيد پوشيده ، سفّاح را از خلافت خلع كردند . آنان در « حرّان » با سه هزار نفر از نيروهاى حكومت برخورد كرده ، آنان را به مدّت دو ماه به محاصره خود درآورند . سفّاح ، برادر خود منصور و سپس عبداللَّه بن على را با سپاهى عظيم به نبرد با شورشگران كه تعدادشان بالغ بر شصت هزار نفر مىشد ، اعزام كرد و جنگ سختى ميان دو جبهه درگرفت ؛ ليكن سرانجام كار با مصالحه پايان يافت . « 2 » 2 - شورش مردم موصل : مردم موصل ، در سال 133 « 3 » عليه سفّاح شورش كرده كارگزار حكومت را از موصل بيرون راندند . سفّاح برادر خود يحيى را با چهارهزار نفر نيرو براى سركوبى شورشگران فرستاد . وى گروه زيادى از مردم را به قتل رسانيد ، و به نقلى ، در يك روز هيجده هزار نفر از آنان را كشت . مورخان نوشته‌اند تعداد كشته‌ها به قدرى زياد بود كه خون بر زمين جارى شد و آب دجله را رنگين ساخت . « 4 » 3 - قيام محمد بن عبداللَّه بن حسن معروف به « نفس زكية » : وى كه از نوادگان امام

--> ( 1 ) رك الفخرى ص 143 144 در درس آينده درباره چگونگى به قدرت رسيدن عباسيان با تفصيل بيشتر بحث خواهيم كرد ( 2 ) ر ك كامل ابن اثير ج 5 ص 434 435 ( 3 ) ابن اثير سروش مردم موصل را در سال 132 ذكر كرده است ( كامل ج ص 443 ) . ( 4 ) تاريخ يعغوبى ج 2 ص 357 .