3 - حسن بن على وشّاء : در مسجد كوفه ، نهصد شيخ و بزرگ مرد را ديدم كه همگى مىگفتند : جعفر بن محمّد ( ع ) به من چنين حديث كرده است . « 1 » ب - مخالفان مكتب امامت 1 - مخالفان سياسى : : منصور دوانيقى : منصور ، دومين خليفهء عباسى معاصر امام صادق ( ع ) و از سرسخت‌ترين دشمنان سياسى آن حضرت بود ، ليكن در پاره‌اى موارد ناگزير شده حقّ را بر زبان آورد و واقعيّتهايى را درباره شخصيت پيشواى ششم شيعيان اعتراف كند . در ذيل به پاره‌اى از اعترافات وى اشاره مىكنيم . 1 - خطاب به دربان خود ربيع : « اين شخصيّتى كه همچون استخوانى گلوگيرم شده از داناترين مردم زمان خويش است . » « 2 » 2 - خطاب به ابن مهاجر : « همواره در ميان دودمان نبوّت ، افرادى « محدَّث » بوده‌اند ( كه با جهان غيب ارتباط داشته و از اسرار و رازهاى غيبى و ماورايى مطلع بوده‌اند ) و « محدّث » عصر ما از دودمان پيامبر ( ص ) ، جعفر بن محمّد است . » « 3 » 3 - خطاب به امام صادق ( ع ) : « ما پيوسته از درياى دانش و فضل شما جرعه مىنوشيم و به مقام والايتان تقرّب مىجوييم . شما چيزهايى را كه ديگران نمىبينند مىبينيد و نور وجودتان ، تيرگيها و تاريكيها را روشن ساخته است . ما از ابر قداست و عظمت شما سيراب مىشويم و در درياى ژرف علم و فضلتان شناوريم . » « 4 »

--> ( 1 ) - الامام الصادق و المذاهب الاربعه ، ج 1 ، ص 55 . ( 2 ) - اثبات الوصيّة ، ص 160 و بحارالانوار ، ج 47 ، ص 170 . ( 3 ) - كافى ، ج 1 ، ص 475 . ( 4 ) - بحارالانوار ، ج 47 ، ص 186 .