مفهوم آن لحاظ گرديد . انتظار شيعه از امام ، علاوه بر ادارهء امور اجتماعى ، راهنمايى و ارشاد فكرى ، آموزش دينى و تصفيه و تزكيهء اخلاقى امّت نيز بود . و اگر كسى از عهده انجام اين وظايف بر نمىآمد او را به عنوان « امام به حق » نمىشناخت ؛ هر چند از نظر ادارهء سياسى و قدرت نمايى نظامى و سلحشورى و كشور گشايى فردى توانمند بود . آميختگى سه بعد : رهبرى سياسى ، آموزش دينى و تهذيب روحى در مفهوم امامت ناشى از آن است كه اسلام در اصل ، اين سه جنبه را از يكديگر تفكيك نكرده و هر سه بعد را به عنوان برنامه‌اى جامع بر انسانها عرضه داشته است . از اين رو ، پيشوايى امّت نيز مىبايد به معناى پيشوايى در هر سه بعد باشد . نتيجه آنكه : بر خلاف نظر سطحى نگر كسانى كه امامت را چيزى در قبال « خلافت » و « حكومت » پنداشته و آن را صرفاً يك منصب معنوى و روحى و فكرى شمرده‌اند ، امام در فرهنگ تشيّع « رهبر امت » است ؛ هم در امور دنيايى و نظم و نسق زندگى مردم و اداره سياسى اجتماعى جامعه و هم در تعليم و ارشاد معنوى و روحى و گره‌گشايى از مشكلات فكرى و تبيين ايدئولوژى اسلام . روايات زيادى مؤيّد اين نگرش بر مفهوم امامت است كه به ذكر دو نمونه بسنده مىكنيم . حضرت على بن موسى الرّضا ( ع ) در مقام بيان شناخت امامت و توصيف و تبيين ويژگيها و صفات امام ، سخن مفصّلى دارد . از آن جمله درباره امامت مىفرمايد : « انَّ الْامامَةَ هِىَ مَنْزِلَةُ الْانْبِياءِ وَ ارْثُ الْاوْصِياءِ . انَّ الْامامَةَ خَلافَةُ اللَّهِ وَ خَلافَةُ الرَّسُولِ وَ مَقامُ اميرِ الْمُؤْمِنينَ وَ ميراثُ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَاالسَّلامُ . انَّ الْامامَةَ زِمامُ الدينِ وَ نِظامُ الْمُسْلِمينَ وَ صَلاحُ الدُّنْيا وَ عِزُّ الْمُؤْمِنينَ . انَّ الْامامَةَ اسُّ الْاسْلامِ النَّامى وَ فَرْعُهُ السَّامى » « 1 » منصب امامت ، منزلت انبياء و ميراث اوصيا است . امامت ، خلافت خداوندگار و جانشينى پيامبر ( ص ) و جايگاه اميرمؤمنان ( ع ) و ميراث امام حسن و امام حسين عليهماالسلام است . امامت ، رشتهء دين ، سامان مسلمانان ، آباد كنندهء جهان ، سربلندى

--> ( 1 ) - اصول كافى ، ج 1 ، ص 200 .