دست نيافت . وى براى دستيابى به علويان ، جاسوسانى را گمارده بود . « 1 » چنين برخوردها وموضعگيريهايى از سوى نخستين خليفه عباسى نسبت به امام صادق ( ع ) و علويان ، نشانگر بيم و نگرانى وى از خاندان پيامبر ( ص ) است ؛ و اين در شرايطى است كه وى حكومت خود را مديون آنان مىدانست و شرايط سياسى - اجتماعى ايجاب نمىكرد كه وى بيش از اين بر علويان سخت بگيرد . علاوه براينكه او فرصت پرداختن به اين كار را نيز نيافت ؛ چه آنكه مدت خلافتش بيش از چهار سال واندى طول نكشيد و در سال 136 هجرى درگذشت . منصور منصور ، دومين و آخرين خليفهء عباسى معاصر امام صادق است كه پس از برادرش سفّاح به خلافت رسيد و 22 سال حكومت كرد . « 2 » وى در شرايطى قدرت را در دست گرفت كه اركان حكومت عباسيان استوار نشده بود ؛ زيرا مخالفان بويژه علويان و در رأس آنان امام صادق ( ع ) همچنان به عنوان يك كانون خطر براى وى مطرح بودند . منصور براى برداشتن موانع وخطرات ازسرراه حكومت خود و استوار ساختن پايه‌هاى آن ، از سياست زور و تزوير استفاده كرد . وى اين دو ابزار را آن چنان در هم آميخت و در خدمت اهداف خويش قرار داد كه مورخان ، وجود او را آميزه‌اى از خير وشرّ دانسته‌اند ؛ در صورتى كه عملكرد وى نشان داد كه سراسر وجود او شرّاست . وى ، آنجا كه لازم مىنمود ، چهره فرعون گونه خود را با پوشش نفاق وتزوير مىپوشانيد و از خود چهره‌اى مقدس ، دانش دوست ، پرهيزگاروزاهد ارائه مىكرد . داستانها و بعضاً افسانه‌هايى كه در اين ارتباط براى او نقل و يا ساخته شده در همين راستا و به منظور پوشش نهادن به جنايات و كشتارهاى فراوانى است كه وى در برنامه كار خود

--> ( 1 ) - براى آگاهى از نمونه اين سياست سفّاح به عقدالفريد ، ج 5 ، ص 74 رجوع كنيد . ( 2 ) - درپاره‌اى منابع ، آغاز خلافت منصور سال 138 و مدت خلافت او بيست سال ذكر شده است ( اخبار الطوال ، ص 383 - 385 ) . نظر اين مورخان به سال استقرار حكومت منصور است كه پس از قتل ابومسلم خراسانى تحقق پذيرفته است ، و گرنه آغاز خلافت همان سال 136 بود .