ابن ابىالحديد در شرح اين خطبه مىگويد : « . . . منظور امام ( ع ) عبدالملك بن مروان است ، چرا كه اين خصوصيات و علامتهايى كه امام به آن اشاره كرده است در اين شخص بطور كامل آشكار گرديد ، زيرا او در شام قيام كرد و مردم را به سوى خود فراخواند و پرچمهايش را پيرامون كوفه يك بار خودش برافراشت كه به عراق رفت و مصعب را كشت و يك بار ديگر توسط كسانى كه از سوى او والى كوفه شده بودند برپا داشته شد ، مانند : برادرش بشر بن مروان و بعضى ديگر ، تا اينكه امور كوفه بدست حجاج رسيد و در اين زمان سركشى و طغيان عبدالملك بالا گرفت ، فتنه و آشوبها با خوارج و عبدالرحمان بن اشعث گسترش يافت ، جور و ستم به حد نهايى رسيد ، بعد از هلاكت او پرچمهاى فتنه و آشوب برپا بود : مانند جنگ فرزندان او با بنىالمهلب و جنگ با زيد بن على و ( ع ) فتنه‌هاى ناپيدا در كوفه كه در ايام يوسف بن عمر و خالد قسرى و عمر بن هبيره و ديگران آشكار گرديد و ظلم و ستم در كوفه بسيار روا شد ، شمار زيادى از ساكنان كوفه كشته شدند و اموال آنها به غارت رفت . . . « 1 » سپس امام ( ع ) ظهور دولت ديگرى را وعده مىدهد كه ديرى نپاييد ، دولت عباسى بر دولت بنىاميّه چيره شدند . سران بنىاميّه در جنگ با آنها كشته شدند و برخى در زندانها در اسارت از بين رفتند ، مانند عبداللَّه بن على و ابىالعباس سفاح كه دستگير شدند و با سپرى شدن زمان در زندان مُردند . » « 2 » خبر از ستم و بيدادگرى بنى اميّه و شهادت امام حسين ( ع ) و انتقام خون او امام ( ع ) از مستولى شدن دولت بنىاميّه خبر مىدهد ، از تاخت و تاز آنها ، كشتار آنها ، مظلوميت پيشوايان الهى ، به شهادت رسيدن امام حسين ( ع ) پيشگويى مىكند و مردم را از هلاكت اين دولت و انتقام گرفتن خون حسين ( ع ) از آنها آگاه مىسازد و در خطاب به بنىاميّه مىگويد :

--> ( 1 ) . گروهى گويند منظور امام ، معاويه و حوادث زمان او و فتنه‌هاى پس از او است ، امّا قول اوّلى ارجح است . ( 2 ) . ابن‌ابىالحديد ، شرح نهج‌البلاغه ( رحلى ) ، ج 2 ، ص 194 و چاپ وزيرى ، ج 7 ، ص 98 و 99 ( شرح‌خطبه 100 ) .