« . . . منظور امام ( ع ) از عبارت « كَلَعْقةِالكلب انْفَهُ » كوتاهى زمان است و مدت خلافت مروان نُه ماه بود و چهار فرزند او پشت سر هم به خلافت رسيدند كه به خلافت رسيدن چهار برادر در پى هم نه در دوران خلافت بنىاميه سابقه داشته است و نه خلافت ديگران . آنان فرزندان عبدالملك بن مروان يعنى : وليد ، سليمان ، يزيد و هشام بوده‌اند كه همه مردم براين تفسير اتفاق نظر دارند . امّا به عقيده من بايد فرزندان مروان و از صلب خودش باشند نه فرزندان پسرش ، كه عبارتند از : عبدالملك و عبدالعزيز و بشر و محمّد كه انسان‌هاى قوى و شجاعى بودند . عبدالملك خلافت مركزى را به عهده گرفت ، بشر والى عراق شد و محمّد و عبدالعزيز واليان جزيره و مصر گرديدند ، و هركدام از آنان آثارى از خود به جاى گذاشتند و اين تفسير بهتر است زيرا ( طبق تفسير اوّل ) وليد و برادرانش فرزندان پسر مروان بودند و ( طبق تفسير دوم ) اين چهار نفر فرزندان خودِ مروان بودند . آنچه را كه اميرالمؤمنين ( ع ) در اين كلام پيش‌گويى كرده بود ، همان‌گونه به وقوع پيوست . . . » « 1 » فيض‌الاسلام در شرح اين كلام ، مدت امارت و حكومت مروان را چهار ماه و ده روز مىداند . « 2 » به قدرت رسيدن بنىاميه ، فتنه‌ها و سرانجام آنها امام على ( ع ) در فرازى از بيانات خود از روى كار آمدن بنىاميّه و سرعت انقراض دولت آنان خبر مىدهد و مىفرمايد : « حَتَّى يَظُنُّ الظَّانُّ أَنَّ الدُّنْيَا مَعْقُولَةٌ عَلَى بَنىِأُمَيَّةَ ، تَمْنَحُهُمْ دَرَّهَا وَ تُورِدُهُمْ صَفْوَهَا ، وَلَا يُرْفَعُ عَن هذِهِ اْلأُمَّةِ سَوْطُهَا وَلَا سَيْفُهَا ، وَ كَذَبَ الظَّانُّ لِذَلِكَ . بَلْ هِىَ مَجَّةٌ مِنْ لَذِيذِ الْعَيْشِ يَتَطَعَّمُونَهَا بُرْهَةً ، ثُم يَلْفِظُونَهَا جُمْلَةً ! » « 3 » ؛ ( تسلّط و چيرگى بنىاميه بر مردم آن چنان فراگير است ) تا اينكه گمان كننده ( دنياپرست و ظاهربين ) گمان مىكند كه دنيا همانند شتر زانو بسته در اختيار بنىاميّه است كه شيرش را

--> ( 1 ) . ابن‌ابىالحديد ، شرح نهج‌البلاغه ، ج 2 ( رحلى ) ، خطبه 72 ، ص 54 . ( 2 ) . رك : ترجمه و شرح نهج‌البلاغه ، فيض‌الاسلام ، خطبه 72 ، ص 171 . ( 3 ) . نهج‌البلاغه ، خطبه 87 .