عظيم عظيم پور
54
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
آنان كه كافر شدند مىگويند تو پيامبر نيستى ! بگو براى رسالتم شاهدى چون خداوند و كسى كه علم كتاب نزد اوست ، كفايت مىكند . اكثر علما روايت كردهاند ، كسى كه علم كتاب نزد اوست ( من عنده علم الكتاب ) ، على بن ابىطالب ( ع ) است . « 2 » ميزان و قلمرو علم على ( ع ) در ذهن بشرى نيايد و آنچه را كه حضرت در علم خويش بيان داشتهاند ، چه بسا قطرهاى از دريا باشد . ايشان از خوف اينكه مبادا عدّهاى از انسانهاى كم ظرفيت او را بر رسول خدا ( ص ) برترى دهند و در حق آن حضرت راه غلّو و الوهيت را پيش گيرند - اگر چه عدهاى دربارهء آن حضرت اين راه را پيش گرفته و هلاك شدند - از بيان بسيارى از علوم كه بسان چشمهاى در وجود مباركش جوشش داشت ، براى همگان خوددارى مىكرد . اين چه عظمت و چه شكوهى است كه همگان را متحيّر و سرگشته ساخته است ! . . . آن حضرت در يكى از خطبهها علاوه بر اينكه مردم را موعظه كرده و آنها را از خواب غفلت بيدار مىكند ، در فضيلت و مقام علمى خويش و در عين حال وابستگىاش به رسول خدا ( ص ) چنين مىفرمايد : « . . . وَاللَّهِ لَوْ شِئْتُ أَنْ أُخْبِرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنْكُمْ بِمَخْرَجِهِ وَ مَوْلِجِهِ وَ جَمِيعِ شَأْنِهِ لَفَعَلْتُ ، وَ لكِنْ أَخَاف أَنْ تَكْفُرُوا فِىَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَاله . أَلا وَ إِنّىِ مُغْضِيهِ إِلَى الْخَاصَّةِ مِمَّنْ يُؤْمَنُ ذلِكَ مِنْهُ . وَ الَّذِى بَعَثَهُ بِالْحَقّ وَ اصْطَفَاهُ عَلَى الْخَلْقِ مَا أَنْطِقُ إِلَّا صَادِقاً . وَقَدْ عَهِدَ إِلَىَّ بِذَلَكَ كُلّهِ ، وَ بِمَهْلِكِ مَنْ يَهْلِكُ وَ مَنْجَى مَنْ يَنْجُو ، وَ مَآلِ هَذَا اْلأَمْرِ . وَمَا أَبْقَى شَيْئاً يَمُرُّ عَلَى رَأْسِى إِلَّا أَفْرَغَهُ فِى أُذُنَىَّ وَ أَفْضَى بِهِ إِلىَّ . . . » « 3 » ؛ به خدا قسم اگر بخواهم هريك از شما را خبر دهم كه از كجا آمده و به كجا مىرود و سرانجام كارهاى او چه خواهد بود ، مىتوانم . امّا خوف آن دارم كه دربارهء من راه غلوّ را پيش گرفته و مرا بر رسول خدا ( ص ) برترى بخشيد . و بدانيد من اين اسرار را با اصحاب خاصى كه
--> ( 2 ) . رك : حسين مظاهرى ، زندگانى چهارده معصوم ( ع ) ، ص 50 . ( ينابيع المودة ، ص 102 و الاتقان سيوطى ، ج 1 ، ص 13 و . . . ) ( 3 ) . نهجالبلاغه ، خطبه 175 .