عظيم عظيم پور
193
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
همان سعادت در آخرت است ، مىدانند و با چنين انگيزهاى در دنيا بسر مىبرند و اينها كسانىاند كه هم دنيا را دارند و هم آخرت را ، امروز با استفاده صحيح از نعمتهاى دنيا و داشتن مال و فرزند و ديگر نعمتهاى خدا ، در دنيا عزيز و سعادتمندند و با اندوختن توشه و تقواى الهى و بندگى خالصانه خدا و خدمت بىريا به بندگان خدا ، سعادت خويش را در آخرت تأمين كرده و فرداى قيامت در صف رستگاران و صالحان قرار خواهند گرفت . امّا آنان كه به آخرت و مبدأ هستى معتقد نبوده و در غفلت و عصيان بسر مىبرند ، هدفى جز دنيا ندارند و دلبستگى و علاقه آنان نسبت به دنيا چنان است كه جدا شدن از آن را هلاكت ابدى مىدانند . اينها اگر چه از نعمتهاى الهى در دنيا بهرهمند هستند و در اين راه حرص و طمع ، آرام و قرار را از آنان ربوده است و دورى از ياد خدا زندگى را بر آنان تنگ نموده است . امّا در آخرت جز بدبختى و عذاب جاودانه چيز ديگرى نصيبشان نخواهد گشت . و امام على ( ع ) به زندگى اين دو گروه و سرانجام آنان اشاره كرده و مىفرمايد : « [ وَ قَالَ ( ع ) : ] أَلنَّاسُ لِلدُّنْيَا عَامِلَانِ عَامِلٌ عَمِلَ لِلدُّنْيَا قَدْ شَغَلَتْهُ دُنْيَاهُ عَنْ اخِرَتِهِ يَخْشَى عَلَى مَنْ يَخْلُفُهُ الْفَقْرَ وَيَأْ مَنُهُ عَلَى نَفْسِهِ فَيُفْنِى عُمُرَهُ فِى مَنْفَعَةِ غَيْرِهِ ، وَ عامِلٌ عَمِلَ فِى الدُّنْيَا لِمَا بَعْدَهَا فَجَاءَهُ الِّذِى لَهُ مِنَ الدُّنْيَا بِغَيْرِ عَمَلٍ ، فَأَحْرَزَ الْحَظَّيْنِ مَعاً ، وَ مَلَكَ الدَّارَيْنِ جَمِيعاً ، فَاصْبَحَ وَجِيهاً عِنْدَ اللَّهِ لَا يَسْأَلُ اللَّهَ حاجَةًفَيَمْنَعُهُ . » « 1 » ؛ [ و فرمود : ] مردم در كار دنيا دو گونهاند : آنكه براى دنيا كار مىكند و دنيا او را از آخرتش باز داشته است ، بر بازماندگانش از فقر و تنگدستى ترسان و خود از دنيا بر خويشتن در امان است ، پس زندگى خود را در راه سود ديگرى بسر مىبرد . و آنكه در دنيا براى پس از دنيا كار مىكند ، نعمتهاى دنيا نيز بدون تلاش به او مىرسد ، پس هر دو نصيب را فراهم كرده و هر دو جهان را بدست آورده است . چنين كسى نزد خدا آبرومند است و خدا او را از حاجتى كه مىخواهد باز نمىدارد .
--> ( 1 ) . نهجالبلاغه ، حكمت 269 .