سيد محمد حسينى شاهرودى

96

فاطمه (س) حامى ولايت (فارسى)

ذىالقربى است . « 1 » يكى از مصارفى كه در آيه براى اين گونه اموال ذكر شده است « ذىالقربى » هستند يعنى بستگان قرابتى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله . مفسران و محدثان نقل كرده‌اند كه وقتى آيهء « و آت ذالقربى حقَّهُ » « 2 » - حق نزديكان‌را بپرداز - نازل‌شد ، رسول‌خدا صلى الله عليه و آله فدك را به فاطمه عليها السلام بخشيد . « 3 » جلال‌الدين سيوطى از علماى معروف اهل سنت از ابو سعيد خدرى نقل مىكند كه چون اين آيه نازل شد ، رسول خدا صلى الله عليه و آله فاطمه را طلبيد و فدك را به او بخشيد . « 4 » از نظر تاريخى نيز هيچ ترديدى نيست كه فدك از همان زمان حيات پيامبر صلى الله عليه و آله تحت تصرف حضرت زهرا عليها السلام بوده است . يكى از شواهد زنده بر اين مدعا گفتار امير مؤمنان عليه السلام دربارهء فدك است . كه علاوه براينكه نقش اقتصادى فدك را مىرساند ، ثابت مىكند كه فدك در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله ، در دست فاطمهء زهرا عليها السلام بوده است . آن حضرت در نامه‌اى به عثمان بن حنيف مىنويسد : بَلى كانَتْ فِى ايدينا فَدَكٌ مِنْ كُلِّ ما اظلَّتْهُ السَماءُ فَشَحَّتْ عَلَيْها نُفُوسُ قَوْمٍ ، و سَخَتْ عَنْها نفوس قَوْمٍ آخَرِينَ وَ نِعْمَ الحَكَمُ اللَّهُ « 5 » آرى ، از تمامى آنچه كه آسمان بر آن سايه افكنده بود ، تنها فدك در دست ما بود ، ولى گروهى بر آن بخل ورزيدند ، درحالىكه گروه ديگرى سخاوتمندانه از آن چشم پوشيدند ، و بهترين داور و حاكم خداست .

--> ( 1 ) - سورهء حشر ، آيهء 6 و 7 . ( 2 ) - سورهء اسراء ، آيهء 26 . ( 3 ) - تفسير العياشى ، ج 2 ، ص 287 . ( 4 ) - الدر المنثور ، ج 4 ، ص 177 ، ذيل آيهء 26 سورهء اسراء . ( 5 ) - نهج‌البلاغة ، نامهء 45 .