جعفر وفا
30
تولى و تبرى در قرآن (فارسى)
درس سوم ولاء محبّت حضور يهود در ميان مسلمانان در صدر اسلام و زمانهاى بعد از آن ، اقتضا مىكرد كه براى حفظ مرزهاى فكرى و تربيتى مقررات و قوانين خاصّى وضع گردد تا مسلمانها زندگى آرام و مستقلى داشته باشند و از وابستگى سياسى فرهنگى در امان بمانند . به همين منظور ، خداوند به طور مستقيم به مؤمنان دستور مىدهد كه با اهل كتاب رابطهء دوستانه برقرار نكنند و اسرار خود را پيش آنها باز نگوييد : يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَتَّخِذوا اليَهودَ والنَّصرَى اولِياءَ بَعضُهُم اولِياءُ بَعضٍ ومَن يَتَوَلَّهُم مِنكُم فَانَّهُ مِنهُم انَّ اللَّهَ لايَهدِى القَومَ الظّالِمين . ( مائده : 51 ) اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، يهود و نصارا را به دوستى برمگزينيد . آنان خود دوستان يكديگرند . هر كس از شما كه ايشان را به دوستى گزيند ، از آنهاست و خدا ستمكاران را هدايت نمىكند . تحليل آيه مقصود از ولايت كه مورد نهى واقع شده ، « ولاء محبّت » است نه ولاء نصرت ، به دليل جملهء « بَعْضُهُم اوْلِياءُ بَعْضٍ » ؛ زيرا ولايتى كه وحدت را ميان يهود و نصارا به وجود مىآورد . ولايت محبت ، تعصّب قومى يا پيوندهاى مذهبى و دينى است ، نه ولايت به معناى هم سوگند شدن . « 1 » نتيجهء دوستى : نهى از دوستى با قوم يهود و نصارا متوجه همهء مؤمنان است و هيچ كس
--> ( 1 ) . ترجمهء الميزان ، ج 5 ، ص 608 .