جعفر وفا
24
تولى و تبرى در قرآن (فارسى)
فرجام ولايت شيطان : قرآن از نتيجهء تولّى شيطان تعبير جامعى دارد كه نشان دهندهء اهميّت موضوع است و آن كلمهء خسران است : وَ مَن يَتَّخِذِ الشَّيطنَ ولِيًّا مِن دونِ اللَّهِ فَقَد خَسِرَ خُسرانًا مُبيناً . ( نساء : 119 ) هر كس كه شيطان را ولى خود بگيرد نه خدا را ، به خسران آشكار دچار مىشود . ب . ولايت طاغوت طاغوت از مادّهء طغيان و به معناى سركشى و تجاوز از حدّ فطرى است . انسان بايد براى رسيدن به كمال معنوى حركت نمايد . عاملى كه او را از حركت صحيح و هدف مقدس باز مىدارد و در مقابل خداوند به عصيان وا مىدارد « طاغوت » است . بنابراين ، طاغوت اسم خاصّ يا بت معيّنى نيست ، بلكه به هر چيزى كه سبب انحراف انسان و سدّ راه خدا باشد ، « طاغوت » گفته مىشود و آن گاهى طلا و نقره و ديگر مظاهر مادى است و گاهى شخص تبهكار و فسادانگيزى چون فرعون و . . . و گاهى شيطان يا هواى نفسانى انسان . « 1 » بر اين اساس ، قرآن هر ولايتى كه در راستاى ولايت خدا نباشد ، ولايت طاغوت مىداند : وَالَّذينَ كَفَرُوا اولِياؤُهُمُ الطغوتُ يُخرِجونَهُم مِنَ النُّورِ الَى الظُّلُمتِ . . . . ( بقره : 257 ) و آنها كه كافر گشتهاند ، سرپرستشان طاغوت است كه آنان را از نور به سوى تاريكى مىبرد . ج . ولايت كفّار قرآن كريم ، در بسيارى از موارد ، ما را از پذيرش ولايت كفّار ممنوع مىسازد . از جمله : يا ايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَتَوَلَّوا قَومًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيهِم قَد يَئِسوا مِنَ الأخِرَةِ كَما يَئِسَ الكُفّارُ مِنْ اصْحبِ الْقُبورِ . ( ممتحنه : 13 ) اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، قومى را كه خداوند بر آنان خشم گرفته است ، به سرپرستى مگيريد . آنها از آخرت نوميدند ، بسان كافران كه از اهل قبور مأيوسند . اين آيه ، ضمن نهى از پذيرش سرپرستى افراد كافر ، دليل آن را بيان مىكند و آن « مغضوب و مطرود بودن » آنان از نظر خداوند ، و « منكر قيامت بودن » است .
--> ( 1 ) . ولايت ، ص 87 با دخل و تصرف .