مهدى عبد اللهى / سيد محمد مرتضوى

23

دريا در قرآن ، حديث و فقه اسلامى (فارسى)

و به تحقيق ، ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و آنها را در خشكى و دريا ( بر مركبهاى راهوار ) حمل كرديم ، و از چيزهاى پاكيزه روزىشان داديم و آنها را بر بسيارى از مخلوقات خويش برترى كامل داديم . أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي الْأَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ . . . . ( حج : 65 ) آيا نديدى ! خدا هر آنچه را كه در زمين است مسخّر شما گردانيد ؟ و كشتى را كه در دريا ، به فرمان او سير مىكند ؟ وَالَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ الْفُلْكِ وَالْأَنْعَامِ مَا تَرْكَبُونَ . . . . ( زخرف : 12 ) و او خدايى است كه همهء جفتها ( اصناف ) را آفريد و قرار داد براى شما از كشتى و چهار پايان آنچه را سوار مىشويد . وظيفهء انسان ، در مقابل اين نعمت بزرگ نعمت بسيار بزرگ دريا و روان شدن كشتى بر روى آن - به اذن خدا - كه به نفع مردم است ، مانند هر نعمت ديگرى ، انسان را موظف مىكند كه در مقابل آن ، سپاسگزار بوده و خدا را ياد كند ، و بداند كه اين نعمتها ، همه از جانب اوست . و اگر لطف و عنايت پروردگار نبود ، بشر ، خود نمىتوانست درياى خروشان و موّاج را مسخّر خويش گردانيده و در ميان طوفانها ، كشتى براند . چه زيباست آيات هشدار دهندهء قرآن ، كه منافع مخلوقات را براى انسان برشمرده و وظيفهء دعا و شكرگزارى را يادآورى مىكند تا انسان از نعمتهاى خدا ، به طور صحيح و مطابق دستور او ، در راه سعادت خود و جامعه بهره‌بردارى كند . آيات شريفه ذيل نمونه‌اى از آنهاست : وَالَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ الْفُلْكِ وَالْأَنْعَامِ مَا تَرْكَبُونَ لِتَسْتَوُوا عَلَى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ . ( زخرف : 12 - 13 ) و او خدايى است كه همه موجودات عالم را جفت آفريد و براى سوار شدن شما ، كشتى و حيوانات را قرار داد تا با تسلّط كامل ، بر پشت آنها مستقر شويد و آنگاه نعمت پروردگارتان را ياد كنيد و بگوييد منزّه است خدايى كه ( كشتيها و حيوانات قوى ) را براى ما رام كرد و گرنه ما طاقت ( رام كردن ) آنها را نداشتيم .