جعفر وفا
64
ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى)
نداشتن قدر و منزلت در پيش خدا تصور مىكنند ، در حالى كه نه فزونى مال دليل برترى انسان و نزديكى به خداست و نه كمبود ثروت ، نشانهء دورى از وى ، آنچه كه ميزان ارزش انسان در پيشگاه الهى است ، تقوا و عمل صالح است ، چه شخص فقير باشد ، چه ثروتمند . « 1 » كم يا زياد بودن ثروت ، زينت دنيا و وسيلهء امتحان است ، نه نشانهء زياد يا كمى لطف و رحمت الهى ، بلكه امتياز و برترى انسانها از ديدگاه قرآن تقواست و بس : « . . . إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ . . . » « 2 » . . . با ارزشترين شما در پيش خداوند باتقواترين شما است . امام صادق عليه السلام مىفرمايد : چنين مىپندارى كه خداوند به كسى مال مىدهد كه دوستش مىدارد و محبتش به وى زياد است ؟ و كسى را از مال و ثروت محروم مىدارد كه بر او خشم دارد و پستش مىشمارد ؟ هرگز چنين نيست . مال ، مال خداست مقدارى از آن در نزد كسى به امانت مىگذارد و به آنان اجازه مىدهد كه با رعايت اعتدال از آن بخورند ، بپوشند ، ازدواج كنند ، مركَب [ مناسب ] تهيه نمايند و با آنچه از آن باقى مىماند به فقراى مؤمن رسيدگى و اختلافشان را حلّ و فصل كنند . هر كس چنين كند ، خوردنش ، آشاميدنش ، مركبش و ازدواجش حلال است و جز اين موارد ، آن مال بر وى حرام است . « 3 » فلسفهء آزمايش خداوند بشر را به وسيلهء مال و عوامل ديگر مىآزمايد ، ولى نه به آن معنا كه افراد بشر در مناسبتهاى مختلف يكديگر را آزمايش مىكنند ، بلكه آزمايش الهى براى پرورش انديشه ، كشف استعدادهاى نهفته و به فعليت رساندن آنها و همچنين با هدف خالص سازى اعمال مردم و اعطاى پاداش و كيفر به آنهاست ، « 4 » زيرا خداوند
--> ( 1 ) . ترجمهء الميزان ، ج 20 ، ص 473 . ( 2 ) . حجرات ( 49 ) ، آيهء 13 . ( 3 ) . بحارالانوار ، ج 76 ، ص 304 . ( 4 ) . تفسير نمونه ، ج 1 ، ص 384 - 386 .