است و خونش بها ندارد . » « 1 » د - ربا : دريافت كردن سود مقرّر پول يعنى سودخوارى و معاملهء رَبَوى از ديگر معاملات ممنوع است . اسلام با ربا سخت به مبارزه برخاسته و به رباخواران اعلان جنگ داده و آنها را « مُحارِب » خدا خوانده است : « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنْتُم مُؤْمِنِينَ * فَإِن لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ » « 2 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! از ( مخالفت فرمان ) خدا بپرهيزيد و آنچه از ( مطالبات ) ربا باقى مانده ، رها كنيد ؛ اگر ايمان داريد ! اگر ( چنين ) نمىكنيد ، بدانيد خدا و رسولش ، با شما پيكار خواهند كرد ! راز حرمت آن روشن است ؛ زيرا كه ربا همچون احتكار در توازن اقتصادى آشفتگى پديد مىآورد . ثروتمندان رباخوار از فعّاليّت باز مىدارد و تن‌پرور مىكند . آنها چشم به كارهاى فكرى و فيزيكى ديگران مىدوزند ، در نتيجه افراد مديون و بدهكار را در تنگنا قرار مىدهند ؛ و سرانجام بهره‌هاى تصاعدى و مضاعف به فلاكت آنها مىانجامد . ربا سنگ بناى طبقاتى شدن جامعه و خطر عظيمى براى توليد و توزيع محسوب مىشود و جامعه را به دو گروه مستمند و ثروتمند يا رفاه طلب و آسيب‌پذير تقسيم مىكند . به علاوه رباخوار و بدهكار تعادل فكرى و روانى خود را از دست مىدهند . پس با سرمايهء پول تنها مىتوان به كارهاى توليدى و خدماتى پرداخت يا از راه معاملات شرعى به سود مجاز و معقول دست يافت . « 3 » ه . رشوه‌خوارى : رشوه‌خوارى رابطهء كاذبى ميان ارباب رجوع و كارگزار ايجاد مىكند و وسيله‌اى مىگردد ، براى ابطال حق و احياى باطل به همين جهت قرآن اين تفكر را مردود و از عمل رشوه دهنده و رشوه‌خوار متنفّر است :

--> ( 1 ) . فقه الامام جعفر الصادق ، به نقل از مسالك الافهام . ( 2 ) . بقره ( 2 ) ، آيهء 278 - 279 . ( 3 ) . براى توضيح بيشتر ر . ك : الميزان ، ج ، ص .