پژوهشكده تحقيقات اسلامى
74
سرداران صدر اسلام (فارسى)
اشتر رهسپار شد تا به آنها رسيد ، فرمانهاى على ( ع ) را آويزهء گوش كرد و از جنگيدن خوددارى نمود . دو لشكر همچنان در برابر يكديگر آرايش نظامى گرفتند تا اينكه ابوالأعور سلّمى در شامگاه حمله كرد و با دفاع و مقابلهء سپاه اشتر روبرو شده عقبنشينى كرد . « 1 » فرماندهى زياد در صفين زياد از طرف على ( ع ) در صفين فرماندهى دو قبيلهء مذحج و اشعريّون را به عهده داشت . « 2 » اميرمؤمنان ( ع ) هر روز يكى از فرماندهان لشكرش را به ميدان جنگ مىفرستاد . آن حضرت يك بار مالك اشتر را به جنگ مىفرستاد . . . و بار ديگر زيادبن نضر حارثى را و ديگر بار . . . « 3 » نامهاى از على ( ع ) به زياد اميرمؤمنان على ( ع ) نامهاى به زياد و شريح مىنگارد و در آن فرمانها و دستورات نظامى را چنين تذكر مىدهد : « بنام خداوند بخشندهء مهربان . از بندهء خدا على اميرمؤمنان به زياد بن نضر و شريح بن هانى . درود برشما بدرستى كه من خداوند يكتا را سپاس مىگويم . اما بعد : من زياد بن نضر را به فرماندهى مقدمهء سپاه خود منصوب نمودم ، و شريح را نيز فرمانده بخشى از آن قرار دادم ، اگر دشوارى اوضاع موجب همگامى شما شد و هر دو اتفاق نظر يافتيد ، در اين صورت زياد بن نضر فرمانده كل است و اگر از يكديگر جدا شديد
--> ( 1 ) . وقعهء صفين ، نصربن مزاحم منقرى ، ص 153 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 117 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 574 ؛ الفصول المهمه ابن صباغ مالكى ، ص 87 ، نجف اشرف .